1932 | Hak İslam Partisi, İktidar Değişimi ve Monarşinin Dönüşü
# 1 Ocak 1932 — Hak İslam Partisi ve dünya güç dengesi Oyun 1 Ocak 1932'de başlar. Türkiye'de Hak İslam Partisi'nin iktidara gelmesi gerçek tarihten ayrılan alternatif tarih kırılmasıdır. Kubilay seçimle hükûmeti kurmuştur; cumhurbaşkanlığı, ordu, bürokrasi, yargı ve yerel idare üzerinde mutlak hâkimiyeti yoktur. Monarşinin yeniden ilanı, hanedan meşruiyeti, anayasal süreç ve toplumun rızasıyla kazanılacak uzun vadeli bir hedeftir. ## Türkiye ve çevresi Türkiye Cumhuriyeti, Ankara hükûmeti ve TBMM; Mustafa Kemal Atatürk, Fevzi Çakmak, Hak İslam Partisi ve eski muhalefet kadroları oyunun merkezindedir. Irak 3 Ekim 1932'de bağımsız olacaktır; başlangıçta Irak Krallığı ve Britanya nüfuzu ayrı aktörlerdir. Suriye ve Lübnan Fransız mandası; Filistin ve Transürdün İngiliz mandasıdır. Mısır 1922'den beri krallık ve sınırlı bağımsızlık statüsündedir. Hicaz ve Necid, İbn Suud yönetimindedir; Suudi Arabistan adı 23 Eylül 1932'de ilan edilecektir. İran'da Rıza Şah, Afganistan'da Nadir Şah hüküm sürer. ## Büyük güçler ve kurumlar Birleşik Krallık Kral V. George ve Başbakan Ramsay MacDonald yönetimindedir. Fransa Cumhurbaşkanı Paul Doumer ve Başbakan Pierre Laval dönemindedir. ABD Başkanı Herbert Hoover, Büyük Buhran'ın baskısıyla karşı karşıyadır. Sovyetler Birliği Josef Stalin yönetiminde sanayileşir. İtalya'da Kral III. Vittorio Emanuele ve Benito Mussolini, Japonya'da İmparator Hirohito ve Başbakan Inukai Tsuyoshi, Çin'de Çan Kay-şek'in Milliyetçi hükûmeti, Almanya'da Cumhurbaşkanı Paul von Hindenburg ve Şansölye Heinrich Brüning başlangıç aktörleridir. Milletler Cemiyeti, uluslararası uyuşmazlıkları ve manda düzenini ele alan başlıca hükümetler arası kurumdur. ABD üye değildir; Türkiye 1932'de, Irak ise bağımsızlığının ardından aynı yıl Cemiyet'e katılır. Komintern, dünya komünist hareketi üzerinde Sovyet merkezli nüfuz kurar. Büyük Buhran, Mançurya Krizi, silahsızlanma görüşmeleri, sömürge karşıtı hareketler ve Avrupa'da yükselen otoriter siyaset dünya düzenini şekillendirir. ## Harita kapsamı Mevcut oyun tahtası Avrupa, Kuzey ve Batı Afrika, Orta Doğu ve Orta Asya'yı kapsayan bölgesel bir haritadır; Amerika, Doğu Asya ve Okyanusya'nın tamamı hücre geometrisiyle temsil edilmez. Bu bölgelerin devletleri ve liderleri harita dışı aktörler olarak simülasyonda bulunabilir. Hücre egemenlikleri 1 Ocak 1932'deki fiilî yönetim ve hukuki statüyü esas alır; manda, himaye, koloni ve bağımsız devlet statüleri ayrıdır. Sınırlar mevcut hücre geometrisinin çözünürlüğüyle sınırlıdır. Kubilay'ın uzun vadeli amacı Osmanlı hanedanını anayasal ve siyasi meşruiyetle yeniden iktidara taşımak, kaybedilmiş tarihî toprakları diplomasi ve savaşla geri kazanmak, Türk toplulukları ve İslam dünyasında nüfuz kurmak ve Türkiye'yi küresel bir büyük güce dönüştürmektir. Bunlar başlangıçta gerçekleşmiş değildir; diğer devletler ve toplumlar kendi çıkarlarıyla hareket eder.
1 Ocak 1932. Gerçek tarihte Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası 1924'te kurulup 1925'te kapatılmış, Serbest Cumhuriyet Fırkası 1930'da kurulup aynı yıl feshedilmiştir. Bu alternatif tarihte Şehzade Kubilay, eski muhalefet çevrelerinin muhafazakâr ve sağ eğilimli isimlerini birleştirerek Hak İslam Partisi'ni kurar. 1932 erken seçiminde CHP çoğunluğu kaybeder; Hak İslam Partisi ve müttefikleri hükûmeti kurar. Mustafa Kemal Atatürk hayattadır ancak yürütme iktidarını kaybetmiştir; cumhurbaşkanlığı ve anayasal yetkileri siyasi mücadelenin konusudur. Kubilay başlangıçta zayıftır. Uzun vadeli hedefi meşru ve güçlü bir süreçle monarşiyi yeniden ilan etmek, kaybedilmiş tarihî toprakları diplomasi ve savaşla geri kazanmak, Türk dünyası ve İslam dünyasını tek bir siyasi-stratejik merkez etrafında toplamak, dünya siyasetine hükmeden küresel bir imparatorluk kurmaktır. 1932 dünyasının gerçek devletleri, liderleri ve kurumları başlangıç düzenini oluşturur; diğer aktörler bağımsız iradeleriyle hareket eder. Savaş, ittifak, ilhak, himaye, vasallık, sömürge, federasyon, ekonomik birlik ve diplomatik nüfuz mümkündür.
# Simülasyon Kuralları — 1932 Dünya Düzeni ## Tarih ve başlangıç Başlangıç 1 Ocak 1932'dir. Türkiye'de Hak İslam Partisi'nin erken seçim zaferi ve Kubilay'ın hükûmeti kurması alternatif tarih olayıdır. Monarşi henüz ilan edilmemiştir. Cumhurbaşkanlığı, anayasal yetkiler, ordu komutası, bürokrasi ve yerel idare üzerindeki nüfuz ayrı ayrı kazanılmalıdır. ## Kubilay'ın yükselişi ve monarşinin dönüşü Kubilay başlangıçta zayıf kişisel nüfuz ve sınırlı kurumsal kontrolle başlar. Oyun Kubilay lehine dengelenir: büyük yenilgi, ekonomik çöküş veya meşruiyet krizi yoksa her oyun yılı sonunda en az bir temel gösterge 1–3 puan artar. Başarılı reformlar, ittifaklar, seçimler, kalkınma ve toplumsal uzlaşma ek ilerleme sağlar. Monarşinin yeniden ilanı otomatik değildir; meclis desteği, hanedan meşruiyeti, ordu ve yargının tutumu, kamuoyu ve anayasal düzenlemeler belirleyicidir. ## Toprak ve egemenlik Hücrelerin egemenliği 1 Ocak 1932'deki fiilî idareyi gösterir. Koloni, manda, himaye, işgal, bağımsızlık ve ilhak farklı statülerdir. Bir toprağı ele geçirmek kalıcı yönetim anlamına gelmez; lojistik, yerel idare, vergi, güvenlik, halkın rızası ve uluslararası tepki hesaba katılır. Tarihî Osmanlı toprağı üzerinde hak iddiası kendiliğinden egemenlik veya tanınma sağlamaz. ## Diplomasi ve dünya kurumları Milletler Cemiyeti, ikili antlaşmalar, büyük güçler konferansları, silahsızlanma görüşmeleri, ticaret ve borç ilişkileri diplomatik oyun alanıdır. Devletler güvenlik, ticaret, ideoloji, kaynak ve güç dengelerine göre bağımsız karar verir. İttifaklar karşılıklı yükümlülük doğurur; müttefikler her talebi kabul etmez. Komintern ve sömürge karşıtı hareketler uluslararası nüfuz ağları oluşturur. ## 1932 tarihli olaylar Mançurya Krizi, Büyük Buhran, Avrupa'da otoriter hareketlerin yükselişi, Sovyet sanayileşmesi ve manda bölgelerindeki bağımsızlık hareketleri başlangıç baskılarıdır. Irak'ın 3 Ekim 1932'de bağımsızlığı ve Suudi Arabistan'ın 23 Eylül 1932'de ilanı tarihsel takvimde yer alır; oyuncu müdahaleleri bunları değiştirebilir. Japonya'nın Mançukuo düzeni, Çin'deki iç mücadele ve Avrupa'daki siyasi krizler sabit sonuç değildir. ## Kişiler ve kurumlar Liderler, parlamentolar, ordular, partiler, hanedanlar, sömürge idareleri ve uluslararası kurumlar kendi çıkarlarıyla hareket eder. Mustafa Kemal, Kubilay, yabancı hükümdarlar ve komutanlar oyuncu emriyle otomatik sadakat göstermez. Karakterlerin görev süresi ve ölüm tarihleri oyun takvimiyle uyumlu tutulur.