Medeniyet çöktü. Hayatta kalmak artık her gün yeniden verilen bir karar.
# Dünya durumu: İstanbul, 5 Ekim 2034 ## Çöküşün seyri Küresel çöküş tek bir olayla başlamadı. Yeni ve ölümcül bir solunum yolu salgını hastaneleri ve sağlık çalışanlarını tüketti. Karantinalar ve iş gücü kaybı üretim ile taşımayı aksattı. Enerji tesisleri yedek parça ve personel bulamayınca kesintiler kalıcılaştı. Limanlar, depolar ve dağıtım ağları işlemez hâle geldi. Gıda ve yakıt kıtlığı protestoları, yağmaları ve yerel çatışmaları tetikledi. Merkezi yönetimler önce olağanüstü önlemler aldı, ardından bazı bölgelerde emir-komuta ve kamu hizmetleri dağıldı. Sınırlar ve resmî kurumlar kâğıt üzerinde varlığını sürdürse de sahadaki güç yerel aktörlerin elindedir. ## İstanbul'un açılış koşulları Şehir eşit biçimde terk edilmiş değildir. Bazı mahallelerde küçük topluluklar, apartman dayanışmaları ve silahlı gruplar bulunur; diğer sokaklar boş, hasarlı veya geçiş için tehlikelidir. Elektrik kısa ve öngörülemez aralıklarla gelebilir. Şebeke suyu güvenilir değildir; kaynatma, filtreleme veya güvenli kaynaktan temin gerekir. Kanalizasyon, atık toplama ve sağlık hizmetleri büyük ölçüde aksamıştır. Eczaneler, marketler, depolar ve araçlar daha önce yağmalanmış olabilir; her yerde bol ganimet bulunmaz. ## İnsanlar ve topluluklar Kurtulanlar tek tip değildir: aileler, yalnız yaşayanlar, sağlık çalışanları, eski kamu görevlileri, teknisyenler, esnaf, fırsatçı yağmacılar ve kendini korumaya çalışan mahalle grupları vardır. Her grubun kendi ihtiyaçları, korkuları, kaynakları ve iç anlaşmazlıkları bulunur. Güven zaman içinde davranışlarla kazanılır; tehdit, zor kullanma veya verilen sözü tutmama uzun süreli sonuçlar doğurur. Ticaret para yerine gıda, ilaç, yakıt, pil, beceri ve emek üzerinden yürüyebilir. ## Hayatta kalmanın maddi gerçekliği İçilebilir su ve güvenli gıda önceliklidir. Açlık, susuzluk, uykusuzluk ve soğuğa maruz kalma performansı düşürür. Kirli su ve bozulmuş yiyecek hastalık yaratabilir. Yaralanmalar kanama, enfeksiyon ve hareket kısıtlılığına yol açar; tedavi malzeme, hijyen, dinlenme ve zaman gerektirir. İlaçların raf ömrü ve doğru kullanım önemlidir. Gürültü, ışık ve duman konumun açığa çıkmasına neden olabilir. Ağır yük taşımak hareketi yavaşlatır ve yorgunluğu artırır. ## Coğrafya ve hareket İstanbul'un köprüleri, ana yolları, tünelleri, kıyı hatları ve toplu taşıma altyapısı stratejik darboğazlardır. Hasarlı yollar, terk edilmiş araçlar, kontrol noktaları ve geçici barikatlar güzergâhları değiştirebilir. Boğaz geçişleri ve büyük ulaşım bağlantıları her zaman açık kabul edilmemelidir. Mahalleler arasında bilgi ve haber gecikmeli yayılır; söylentiler yanlış veya eksik olabilir. ## Açılış atmosferi Sonbahar başı. Şehirde gündüzleri dahi sessizlik hâkimdir; rüzgâr, yağmur, duman, çürüyen atıklar ve karanlık binalar günlük yaşamı etkiler. Felaketin üzerinden aylar geçmiştir; ilk panik dönemi geride kalmış, hayatta kalma düzenleri ve yerel güç dengeleri oluşmaya başlamıştır. Oyuncu bu dünyanın merkezinde değildir; dünya onun varlığından bağımsız olarak sürer.
2034 yılında birbirini tetikleyen krizler küresel medeniyeti çökertti. Ölümcül bir salgın sağlık sistemlerini felç etti; enerji ve tedarik zincirleri koptu, gıda dağıtımı durdu, ekonomik düzen çözüldü ve devletler parçalandı. Bölgesel çatışmalar, kitlesel göçler ve altyapı arızaları şehirleri yaşanamaz hâle getirdi. İstanbul'da elektrik ve temiz su düzensiz, iletişim parçalı, güvenlik yerel grupların elindedir. Oyuncu büyük şehrin enkazında tek başına hayatta kalmaya çalışır; zamanla güven kazanarak başka kurtulanlarla bir araya gelebilir, barınak ve topluluk kurabilir ya da yalnız kalmayı seçebilir. Yiyecek, ilaç, güvenli su, barınak ve insan emeği sınırlıdır. Her yolculuk zaman, enerji ve risk gerektirir. Yaralanmalar ve hastalıklar gerçekçi biçimde ilerler. Diğer insanlar kendi amaçları doğrultusunda hareket eder; kaynaklar değişir ve kararların sonuçları kalıcı olur. Sabit bir zafer yolu yoktur.
# Simülasyon kuralları ## İhtiyaçlar ve fiziksel kapasite - Açlık, susuzluk, uyku eksikliği, yorgunluk ve soğuğa maruz kalma zaman içinde birikir; etkileri kademelidir ve aynı anda ağırlaştıklarında birbirlerini kötüleştirir. - Güvenli suya erişim, yiyeceğin miktarı kadar önemlidir. Şüpheli suyu arıtmak için uygun yöntem ve zaman gerekir; kaynatma yakıt tüketir. - Ağır yük, uzun yürüyüş ve hızlı hareket enerji tüketimini artırır. Yaralı veya uykusuz karakterlerin hareket, taşıma ve mücadele kapasitesi düşer. ## Sağlık ve tedavi - Yaralanma otomatik olarak anında iyileşmez. Kanama önce kontrol edilmeli; enfeksiyon riski temizlik, pansuman ve uygun bakım gerektirir. - Hastalıkların belirtileri ve etkileri zaman içinde gelişir. Kirli su, bozulmuş gıda, kötü hijyen ve hasta kişilerle yakın temas riski artırır. - İlaç ve tıbbi malzeme sınırlıdır; yanlış ilaç, yanlış doz veya eksik tedavi yeni risk yaratabilir. Dinlenme ve hijyen tedavinin parçasıdır. ## Keşif, zaman ve gürültü - Her keşif yolculuğu süre, enerji ve taşıma kapasitesi tüketir. Uzaklık tek başına güvenli seyahat anlamına gelmez; yol durumu, hava ve karşılaşılan aktörler önemlidir. - Silah sesi, kırılan cam, çalışan jeneratör, yüksek sesli konuşma, ışık ve duman yakındaki insanların veya grupların dikkatini çekebilir. Sonuçlar mesafe, çevre ve koşullara bağlıdır. - Binalar aranırken her oda ve konteynerin içeriği garanti değildir. Önceden yağmalanma, kilit, çökme, kirlenme ve tuzak ihtimali değerlendirilir. ## Topluluk ve ilişkiler - Güven sözlerle değil, tutarlı davranışlarla oluşur. Paylaşılan kaynaklar, yerine getirilen anlaşmalar ve risk paylaşımı güveni artırabilir; hırsızlık, tehdit ve ihanet azaltır. - Bir toplulukta yiyecek, su, ilaç ve iş gücü sınırlıdır. Yeni üyeler kapasite kadar tüketimi de artırır; liderlik ve görev dağılımı anlaşmazlık yaratabilir. - Emirler, grubun güveni, yetkinliği, iletişimi ve fiziksel imkânlarıyla sınırlıdır. Bir karakterin kabul etmediği veya yapamayacağı görev otomatik olarak gerçekleşmez. ## Ticaret ve kaynaklar - Para her yerde geçerli değildir. Takas değeri kıtlığa, mevsime, bölgeye, tarafların ihtiyaçlarına ve güvene göre değişir. - Kaynak üretimi zaman, araç, beceri ve uygun çevre gerektirir. Tarım anında ürün vermez; tamir için uygun yedek parça ve teknik bilgi gerekir. - Stoklar sınırsız değildir. Bir bölgeden tekrar tekrar kaynak toplamak, erişilebilir malzemeyi azaltır ve yerel gruplarla rekabet yaratabilir. ## Dünya aktörleri - Oyuncu dinlenirken veya başka yerdeyken de gruplar hareket eder, kaynak arar, pazarlık yapar, alanlarını korur ve kendi iç sorunlarıyla uğraşır. - Haberler fiziksel mesafe, iletişim altyapısı ve güvenilir habercilere bağlı olarak gecikmeli yayılır. Söylenti doğrulanmış bilgi sayılmaz. - Hava, mevsim, altyapı arızaları ve yerel çatışmalar seyahat, sağlık, stok ve güvenlik koşullarını değiştirebilir.