Polonya Direnişi: 1939

## Başlangıç durumu — 1 Eylül 1939, saat 04.45 Bu senaryo, Avrupa'nın II. Dünya Savaşı'nın ilk günündeki siyasi ve askerî tablosunu korur. Başlangıç tarihi değiştirilmez. Almanya Polonya'ya batıdan, kuzeyden ve güneyden saldırmaktadır. Polonya'nın İngiltere ve Fransa ile ittifakları vardır; ancak savaş ilanı, seferberlik ve gerçek askerî yardım aynı şey değildir. Sovyetler Birliği henüz doğrudan işgal başlatmamıştır; Molotov-Ribbentrop Paktı'nın gizli protokolü Polonya'nın doğusunu Alman-Sovyet nüfuz paylaşımına konu eder. ## Polonya — ana odak Polonya Cumhuriyeti; Cumhurbaşkanı Ignacy Mościcki, Başkomutan Mareşal Edward Rydz-Śmigły ve Genelkurmay Başkanı Wacław Stachiewicz çevresinde yönetilir. Dışişleri Bakanı Józef Beck, hükümetin diplomatik hattını sürdürür. Ordu, sınırın tamamını savunmaya çalışan ve seferberliği henüz bitmemiş bir kuvvettir. Oyunda Polonya'nın siyasi liderliği, genelkurmayı, ordu komutanlıkları, tümen ve tugay düzeyindeki birlikleri, hava kuvvetleri, donanması, ikmali, haberleşmesi, sanayisi ve müttefiklerle ilişkileri ayrı ayrı ele alınır. Polonya'nın ana saha orduları: Armia Pomorze (Władysław Bortnowski), Armia Poznań (Tadeusz Kutrzeba), Armia Łódź (Juliusz Rómmel), Armia Kraków (Antoni Szylling), Armia Lublin (Tadeusz Piskor; seferberlik ve kuruluş durumu sınırlı), Armia Modlin (Emil Krukowicz-Przedrzymirski), Armia Prusy (Stefan Dąb-Biernacki), Armia Karpaty (Kazimierz Fabrycy) ve bağımsız kıyı savunmasıdır. Armia Warszawa, başlangıç anında sonradan oluşacak savunma düzeniyle karıştırılmamalıdır. Birliklerin gerçek tarihî kuruluşu ve konuşlanması başlangıç durumuna göre gösterilir; sonraki gelişmeler otomatik olarak başlangıca taşınmaz. Polonya'nın hava kuvvetleri, kara birliklerine destek ve hava savunması görevleriyle sınırlı kaynaklara sahiptir. Donanma; Baltık'ta görev yapan gemiler, kıyı savunması ve denizaltı unsurlarıyla temsil edilir. Hel Yarımadası, Westerplatte, Gdynia, Varşova, Modlin, Brześć, Łódź, Poznań, Kraków ve Silezya gibi yerler askerî, lojistik veya siyasi önemleri ölçüsünde ele alınır. Birlik isimleri, komutanlar ve karargâhlar tarihî bilgiyle uyumlu tutulur; belirsiz veya tartışmalı ayrıntılar kesin gerçek gibi sunulmaz. ## Almanya ve Polonya çevresi Almanya'nın siyasi liderliği Adolf Hitler; askerî üst komutası OKW ve OKH üzerinden işler. Fall Weiss harekâtında Fedor von Bock'un Kuzey Ordu Grubu ve Gerd von Rundstedt'in Güney Ordu Grubu belirleyici çerçeveyi oluşturur. Kuzeyde 3. Ordu Doğu Prusya'dan, 4. Ordu Pomeranya'dan; güneyde 8., 10. ve 14. ordular farklı eksenlerden ilerler. Heinz Guderian'ın XIX. Kolordusu ve diğer zırhlı/motorize birlikler, cephedeki hareketli tehditler olarak işlenir. Alman Luftwaffe'si hava üstünlüğü için kullanılır; birlik ve komutanların konumları tarihî düzeyde doğrulanabildiği ölçüde belirtilir. Slovakya Almanya'nın yanında harekâta katılır. Litvanya, Letonya ve Estonya başlangıçta doğrudan savaşa katılmayan Baltık devletleridir. Macaristan Polonya'ya karşı Alman harekâtına doğrudan savaşan taraf olarak varsayılmaz. Romanya, Polonya'nın güneydoğusunda önemli bir diplomatik ve geçiş komşusudur. Sovyetler Birliği doğuda büyük bir askerî güçtür ancak 1 Eylül sabahı henüz Polonya'ya saldırmamıştır. Bu devletlerin her biri kendi siyasi liderliği, hükümeti, diplomatik hedefleri ve askerî karar zinciriyle temsil edilir. ## Müttefikler ve diğer ülkeler Birleşik Krallık'ta Başbakan Neville Chamberlain ve askerî-siyasi kabine; Fransa'da Başbakan Édouard Daladier ve General Maurice Gamelin'in askerî komutası vardır. İki ülkenin Polonya'ya verdiği güvenlik taahhüdü, başlangıçta Polonya topraklarında büyük müttefik kara ordularının bulunduğu anlamına gelmez. İtalya, İspanya, Portekiz, İsviçre, Belçika, Hollanda, Lüksemburg, Danimarka, Norveç, Finlandiya, Romanya, Bulgaristan, Yugoslavya, Yunanistan ve diğer mevcut harita ülkeleri silinmez; her biri kendi 1939 siyasi bağlamı ve liderlik yapısıyla korunur. Ülkelerin her birine mümkün olduğu ölçüde devlet başkanı/hükümet başkanı, dış politika sorumlusu, üst askerî komuta ve uygun danışmanlar eklenir; danışmanlık görevleri tarihsel olarak belgelenmediğinde uydurma kesinlikten kaçınılır. ## Türkiye — ayrı devlet ve komuta yapısı Türkiye, Sovyetler Birliği'nden ayrı ve bağımsız bir devlettir; haritadaki Türkiye hücreleri `controlling_power: turkey` ile işaretlenir. 1 Eylül 1939 itibarıyla Cumhurbaşkanı İsmet İnönü, Başbakan Refik Saydam, Dışişleri Bakanı Şükrü Saracoğlu ve Genelkurmay Başkanı Mareşal Fevzi Çakmak devletin siyasi ve askerî karar zincirini oluşturur. Tevfik Rüştü Aras dış politika danışmanı olarak diplomatik seçenekleri değerlendirir. Türkiye savaşın başında Polonya cephesinde savaşan taraf değildir; ülkenin tarafsızlık ve güvenlik tercihleri kendi kararlarıyla şekillenir. ## Tarihî olay çıpaları (referans takvim) Aşağıdaki olaylar gerçek tarihteki zamanlarıyla referans noktalarıdır. Kural gereği olay, koşulları oluştuğunda ve oyuncunun etkisi ölçüsünde gerçekleşir; sonucu önceden belli değildir, sonraki olayların zamanı kayabilir. Başlangıç durumunda (1 Eylül 04.45) yalnızca ilk sabahın olayları başlamıştır; diğerleri sonradan çıkar. **1 Eylül — açılış olayları** - Wieluń bombardımanı (yaklaşık 04.40): Luftwaffe küçük kenti vurur; sivil kayıp ve moral etkisi büyüktür. - Westerplatte: Schleswig-Holstein ve Alman birlikleri Polonya garnizonuna saldırır; tarihte garnizon yedi gün dayandı. - Sınır savaşları: Mokra (Wołyńska Süvari Tugayı), Mława (Armia Modlin), Tuchola Ormanları (Armia Pomorze) ve Krojanty'de Alman ilerleyişi ilk kez karşılanır. **3–10 Eylül — ilk yarmalar ve çekiliş** - 3 Eylül: İngiltere ve Fransa Almanya'ya savaş ilan eder; bu, doğrudan askerî yardım demek değildir. - 6 Eylül: Krakov düşer; Armia Kraków ve Armia Karpaty güneyde geri çekilir. Polonya hükümeti Varşova'yı terk etmeye başlar. - 7–10 Eylül: Başkomutan Varşova'dan çıkar, karargâh Brześć'e kayar; Westerplatte teslim olur. Alman zırhlıları 8 Eylül'de Varşova eteklerine ulaşır, Starzyński'nin yönettiği şehir savunmaya geçer. **9–22 Eylül — karşı taarruz ve kuşatmalar** - 9–19 Eylül: Bzura Muharebesi. Armia Poznań ve Armia Pomorze Alman 8. Ordu'nun kanadına karşı taarruz eder; başarısı Alman yedeklerine, hava üstünlüğüne ve zamanlamaya bağlıdır. - 12 Eylül: Abbeville'de Müttefik Yüksek Savaş Konseyi toplanır; Polonya'ya doğrudan yardım edilmeyeceği yönünde karar çıkar. Oyuncu diplomasiyle bu sonucu etkilemeye çalışabilir. - 12–22 Eylül: Lwów kuşatması. 14–17 Eylül: Brześć Kalesi çevresinde çatışmalar. **17 Eylül ve sonrası — Sovyet girişi ve çöküş yolu** - 17 Eylül: Kızıl Ordu doğu sınırını geçer. Polonya Başkomutanlığı güçlere Sovyetlerle savaşmamayı, Romanya ve Macaristan'a çekilmeyi emreder; bu kararı değiştirmek oyuncuya bağlıdır. Zamanı, Polonya'nın durumuna ve diplomasiye göre kayabilir. - 17–18 Eylül: Hükümet ve liderlik Zaleszczyki ve Kuty'dan Romanya'ya geçer; altın rezervi ve Şifre Bürosu'nun tahliyesi bu yola bağlıdır. - 22 Eylül: Lwów Sovyetlere teslim olur. 27–29 Eylül: Varşova ve Modlin kapitülasyonu. 28 Eylül: Almanya ve Sovyetler arasında Dostluk ve Sınır Antlaşması. - 2–5 Ekim: Hel Yarımadası ve Kock (Polesie Grubu) son büyük direniş noktalarıdır. ## Harita ve tarihî tutarlılık Mevcut hücreler, harita geometrisi ve ülke kapsamı korunur; hiçbir ülke haritadan silinmez. Haritadaki hücreler 1939 kontrolünü temsil eder, günümüz sınırları tarihî sınırlar gibi yorumlanmaz. Polonya'nın batı ve kuzeyindeki Almanya'ya ait bölgeler ile Polonya'nın doğusundaki Kresy bölgeleri başlangıç tarihine göre değerlendirilir. Karakterler, karargâhlar ve birlikler yalnızca mevcut hücreler üzerine, gerçekçi coğrafi yerleşimle yerleştirilir.