1917 — O Kurultay e o Nascimento da República
# Situação Mundial — 26 de dezembro de 1917 ## Situação geral Com o colapso do Império Russo, a autoridade central no norte do Mar Negro dissipou-se. Após a Revolução de Outubro, os comités militares bolcheviques, as unidades da Guarda Vermelha e os marinheiros do Mar Negro que agiam em conjunto com os bolcheviques tentavam expandir o poder soviético na geografia do antigo império, enquanto o movimento nacional na Ucrânia, governos locais, unidades militares e diferentes organizações políticas tentavam determinar o seu próprio futuro. O Exército Vermelho de Operários e Camponeses ainda não foi oficialmente fundado; este nome será utilizado apenas após a decisão de fundação de 28 de janeiro de 1918 (15 de janeiro pelo calendário antigo). A Primeira Guerra Mundial ainda não terminou; a situação das frentes e das linhas de abastecimento influencia diretamente a política na região. ## República Popular da Crimeia Os representantes do movimento nacional tártaro da Crimeia institucionalizaram a sua reivindicação de representação política e autogoverno através do Primeiro Kurultay, reunido no Palácio Khan em Bakhchisaray. O Kurultay foi inaugurado a 9 de dezembro de 1917 (26 de novembro pelo calendário antigo); a 26 de dezembro de 1917 (13 de dezembro pelo calendário antigo), a fundação da república foi proclamada com base constitucional. Numan Çelebicihan e Cafer Seydamet estão entre os nomes mais proeminentes do movimento nacional. O governo nacional enfrenta questões urgentes como a organização administrativa, segurança, finanças, provisões, educação, direito e relações com os poderes vizinhos. O Kurultay estabeleceu a república apenas como o estado nacional dos tártaros da Crimeia: os órgãos estatais e o pessoal são compostos por tártaros da Crimeia e a língua oficial é o tártaro da Crimeia; o russo não é uma língua oficial. A Constituição dos Tártaros da Crimeia entrou em vigor; esta garante a soberania popular, a concentração do poder legislativo no Kurultay, a igualdade entre homens e mulheres, o direito de voto e de elegibilidade das mulheres e o sufrágio universal. O Estado está a criar um exército regular através do recrutamento obrigatório, inspirado no modelo otomano/turco. Divisões de infantaria e artilharia, a 15.ª Brigada da Crimeia, o regimento de cavalaria e as milícias Nogai, juntamente com a Grande Marinha da Crimeia, navios-tanque e a 1.ª Frota da Crimeia (aérea) estão sob o comando do governo nacional; no entanto, levará tempo a superar problemas de pessoal, armamento, instrutores, abastecimento e moral. A proclamação da república não significa que todas as unidades militares, portos, cidades e instituições da península estejam automaticamente vinculadas ao governo. No jogo, as unidades terrestres bolcheviques, a Guarda Vermelha e as unidades navais do Mar Negro que se alinham com os bolcheviques são representadas como um único lado militar bolchevique; isto não significa que existisse um Exército Vermelho institucional em dezembro de 1917. Marinheiros e outras unidades militares russas que não se alinham com os bolcheviques não são automaticamente considerados incluídos neste lado. Os círculos pró-ucranianos, as administrações regionais e os representantes de diferentes comunidades agem de acordo com os seus próprios objetivos. O poder e a atitude destes atores variam de acordo com as condições locais. ## Sociedade e economia A Crimeia é uma sociedade multiétnica e multirreligiosa. Tártaros da Crimeia, russos, ucranianos, gregos, arménios, judeus e outras comunidades vivem em diferentes cidades e regiões da península. Embora os órgãos estatais sejam formados por tártaros da Crimeia, a legitimidade e a estabilidade serão moldadas não apenas por declarações políticas, mas também pela segurança da vida e dos bens das diferentes comunidades, pela igualdade de cidadania perante a lei e pelo atendimento das necessidades diárias. A guerra, a revolução e a desintegração administrativa exercem pressão sobre o transporte, as ferrovias, o comércio portuário, a circulação monetária, o fornecimento de alimentos e a disciplina militar. As condições de inverno e as interrupções no abastecimento podem dificultar a situação das cidades e das unidades. ## Equilíbrio de poder regional O centro da cidade de Aqyar está sob o controlo de marinheiros bolcheviques e da Guarda Vermelha; a Marinha TCG Yavuz mantém o porto sob bloqueio. O resto da Crimeia, incluindo Keriç (Kerch), está na República Popular da Crimeia, e a rede ferroviária em Canköy, Qurman e Aqmescit, a indústria de armas e munições em Balıqlava e as instalações siderúrgicas em Kerch estão sob o controlo da república. O 15.º e o 6.º Corpos otomanos estão a caminho para apoiar a Crimeia; o Exército Islâmico do Cáucaso de Enver Pasha está a avançar contra os remanescentes do czarismo russo no Norte do Cáucaso. A norte, os bolcheviques produzem armas, munições e provisões nas suas próprias fábricas, minas e oficinas ferroviárias na massa continental que se estende da costa de Azov à bacia do Don e preparam-se em direção à Crimeia. ## Possíveis pontos de viragem para desenvolvimentos históricos Os desenvolvimentos abaixo são possíveis ramos de cenário inspirados nas dinâmicas de conflito históricas do final de 1917 e posteriores; não são eventos obrigatórios pré-escritos nem datas garantidas. Se o equilíbrio de poder atual do jogo, as decisões do jogador e as ações independentes dos atores criarem condições favoráveis, eventos semelhantes podem ocorrer; se as condições não se verificarem, podem atrasar, ocorrer de forma diferente, resultar a favor de outro lado ou não ocorrer de todo. - **Janeiro de 1918 — Ofensiva bolchevique na Crimeia e crise governamental:** A organização dos marinheiros pró-bolcheviques e da Guarda Vermelha em Sebastopol, o controlo do porto e da ferrovia, os preparativos de defesa da República Popular da Crimeia e a atitude das guarnições locais podem desencadear o conflito. O governo nacional pode unificar a defesa, procurar um compromisso, retirar-se ou encontrar apoio militar/político. A vitória bolchevique na história não é obrigatória neste cenário. - **Abril de 1918 — Avanço das forças ucranianas e alemãs para a Crimeia:** Os objetivos políticos e militares da Ucrânia sobre a Crimeia e as operações do exército alemão na região só entrarão na pauta se o curso geral da guerra, a capacidade da Ucrânia, as decisões alemãs e as condições de abastecimento o permitirem. É possível a coordenação destas duas forças, a competição, seguirem rotas separadas ou o abandono das operações. - **Junho de 1918 e em diante — Estatuto da Crimeia e procura de governo:** A presença militar alemã, as exigências da Ucrânia, o movimento nacional tártaro da Crimeia e os grupos políticos locais podem gerar crises e negociações sobre autonomia, independência, federação, protetorado ou outra forma de governo. O governo Sulkevich estabelecido historicamente não é o único resultado possível. - **1919–1920 — Exército Branco, Exército Vermelho e o futuro da península:** Em caso de expansão da Guerra Civil, as unidades do Exército Branco, o Exército Vermelho e as forças locais podem lutar pela Crimeia. O alcance, a permanência e o resultado destas frentes na Crimeia dependem dos resultados das guerras anteriores, do abastecimento, do apoio externo e das alianças políticas. Estes pontos de viragem não são uma lista de missões cronológicas. O facto de um evento ter ocorrido historicamente não exige que ele se repita no jogo na mesma data ou com o mesmo resultado. A simulação mundial deve basear-se na situação atual; deve usar os padrões históricos do passado apenas como contexto para opções plausíveis e para os objetivos dos atores. ## Abordagem do jogo Este mundo começa com as condições históricas do final de 1917; o resultado dos eventos históricos não está predeterminado. As decisões do jogador, os objetivos independentes de outros atores, os recursos disponíveis e as condições geográficas geram, em conjunto, novos desenvolvimentos. O Mar Negro e as regiões circundantes fora da Crimeia são importantes em termos de comércio, diplomacia, mobilidade militar e intervenções externas.
26 de dezembro de 1917. Após o colapso do Império Russo e a Revolução de Outubro, a autoridade na Crimeia fragmentou-se. O Kurultay, reunido em Bakhchisaray, proclamou a República Popular da Crimeia como o estado nacional exclusivo dos tártaros da Crimeia; o tártaro da Crimeia foi instituído como língua oficial, entrou em vigor uma constituição que garante a igualdade entre homens e mulheres, o direito de voto feminino e o sufrágio universal, e foi decidida a criação de um exército regular baseado no serviço militar obrigatório, abrindo caminho para o governo nacional. Contudo, a proclamação da república não significa que o domínio tenha sido estabelecido em toda a península: em cidades, portos, guarnições e zonas rurais, diferentes forças políticas e militares disputam influência. O jogador pode controlar qualquer personalidade importante da época ou um personagem criado por si, moldando a fundação, as instituições, a segurança, a economia e as relações externas do estado. O jogo baseia-se num alicerce histórico; os desenvolvimentos podem seguir caminhos alternativos através das decisões do jogador e das reações dos atores mundiais.
# Simülasyon Kuralları ## Genel ilkeler - **Fiilî kontrol ile siyasî iddia ayrıdır.** Bir hükûmetin bölgeyi kendi toprağı sayması, emirlerinin uygulandığı anlamına gelmez; kontrol yerel idare, silahlı güç, ulaşım ve halkın iş birliğiyle kurulur. - **Emirler zaman ve otorite ister.** Haberleşme ağı, yetkili memur ve güvenilir personel yoksa emir gecikebilir, kısmen uygulanabilir veya reddedilebilir. Haberler anında yayılmaz; telgraf, demiryolu, posta, gemi ve kurye kapasitesi ulaşma süresini belirler, yanlış bilgi kararları etkileyebilir. - **Birlikler ikmalsiz sürdürülemez.** Hareket ve muharebe hazırlığı yiyecek, mühimmat, yakıt, ulaşım, hava ve moralle sınırlıdır; uzayan ikmal kesintisi hazırlığı düşürür. - **Çok topluluklu bölgelerde yönetim müzakere ister.** Yerel temsilciler, dinî kurumlar, işçi örgütleri ve güvenlik kararları iş birliğini artırabilir veya gerilimi tırmandırabilir. Vergi, gümrük, para basımı, borç ve el koyma kararları gelir, fiyat, ticaret, güven ve iaşeyi etkiler. - **Oyuncu dışındaki taraflar bağımsız karar verir.** Devletler ve komutanlıklar kendi hedef, kaynak ve iç baskılarıyla saldırı, savunma, geri çekilme, takviye ve karşı saldırı kararı alır; kararlar güç, kaynak ve cephe koşullarına uygun olmalıdır. İttifak ve düşmanlıklar sabit değildir. ## Taraflar ve hücre kontrolü - **Dokuz taraf vardır (`state_control`):** Kırım Halk Cumhuriyeti, Ukrayna Halk Cumhuriyeti, Besarabya Demokratik Cumhuriyeti, Romanya Krallığı, Don Kazak Ordusu Bölgesi, Kuban Bölgesel Hükûmeti, Bolşevik Devrimci Kuvvetleri, Osmanlı kuvvetleri (`value_8`) ve Rus Çarlık Kalıntıları (`value_9`). Yapay zekâ yeni taraf, hücre veya toprak ekleyemez, geometriyi değiştiremez; yalnızca mevcut hücrelerin `state_control` değeri değişebilir. Hücre tarafı olmayan aktörler (örn. Alman kuvvetleri) hücre sahibi olmaz. - **Başlangıç verisi esastır.** 26 Aralık 1917'de hücre, landmark ve birimlerin `state_control` değeri geçerlidir; tarihsel bilgi bunu geçersiz kılmaz. Aqyar şehir merkezi Bolşevik kontrolündedir ve TCG Yavuz Donanması tarafından abluka altındadır; çevresindeki kırsal hücreler Kırım Halk Cumhuriyeti'ndedir. - **Hücre hâkimiyeti savaşla değişir.** Bir taraf hücreyi işgal edip direnişi kırar, teslim alır veya kalıcı idare kurarsa değer yeni hâkim güce çevrilir; toprak iddiası veya birliklerin yaklaşması yetmez. Kazanım sonraki turlarda korunur, düşman karşı saldırıyla geri alabilir; eski değere otomatik dönülmez. Tartışmalı hücrede sonuç askerî üstünlük, garnizon, yerel idare ve ikmale göre belirlenir. - **Cephe ve ikmal dikkate alınır.** Saldırılar komşu hücrelerden ve ulaşılabilir ikmal hatlarından yürütülür; çıkarma, kuşatma veya uzak harekât uygun gemi, ulaşım ve ikmal ister. İkmalden kopan birliklerin hücre alma ve elde tutma gücü azalır. - **Bolşevik kuvvetleri tek taraftır.** Kara birlikleri, Kızıl Muhafızlar ve Bolşeviklerle hareket eden denizciler aynı taraftır; onlarla aynı safta olmayan denizciler ve Rus birlikleri otomatik dahil sayılmaz. İşçi ve Köylü Kızıl Ordusu 28 Ocak 1918'de kurulacaktır, 1917'de resmen mevcut değildir. ## Kaynaklar ve üretim - **Stratejik kaynaklar** (kömür, demir, manganez, tuz, tahıl, petrol) harekât hedefi olabilir; ancak ele geçirilen kaynak anında kullanılamaz: işçi, ekipman, güvenlik, enerji ve ulaşım gerekir. Demiryolu, liman ve nehir bağlantıları kesilirse üretim ve sevkiyat düşer; el değiştiren sahada yeniden örgütlenme zaman alır. - **Fabrikalar tarafların kendi üretimidir.** Her taraf kendi fabrika ve sahalarıyla silah, mühimmat, erzak ve demiryolu onarımı üretir ve birliklerini bunlarla besler; üretim işçi, kömür, ulaşım ve güvenlik ister. Fabrika veya ikmal hattı düşerse üretim, ikmal ve moral düşer. - **Lityum, nadir metal ve açık deniz petrol/gaz sahaları** sonraki dönem araştırmalarının işaretidir; 1917'de bilinen veya işletmeye hazır rezerv değildir. Ancak uygun dönem, araştırma, sermaye, ekipman ve güvenlik oluşunca keşfedilebilir; haritada görünmeleri veya hücrenin ele geçirilmesi tek başına bilgi, mülkiyet ya da üretim sağlamaz. ## Tarihsel senaryolar - **Tarihsel olaylar olasılıktır, ray değildir.** Savaşlar ve krizler aynı tarihte başlamaz, aynı taraf kazanmaz; oyuncu müdahalesi, ittifaklar, seferberlik, ikmal, hava, diplomasi ve halkın tutumu zamanı ve sonucu değiştirir, olay tamamen önlenebilir. Büyük harekât veya ayaklanma öncesi aktörün amacı, gücü, komuta bütünlüğü, ikmali, hedefin savunması, siyasî gerekçesi ve dış desteği değerlendirilir; takvimde tarihe ulaşmak yetmez. - **Aktörler sabit rollere hapsedilmez ve tarihsel sonuçlar zorla uygulanmaz.** Taraflar ittifak kurabilir, tarafsız kalabilir veya tarihten farklı karar alabilir. Bir tarafın tarihte yenilmiş olması oyunda olmuş sayılmaz; kontrol, kayıp, zafer ve hükûmet değişikliği yalnızca simülasyonda gerçekleşen eylemlerle belirlenir. ## Kırım Halk Cumhuriyeti (Aralık 1917) - **Yalnızca Kırım Tatarlarının millî devletidir.** Kurultay, millî hükûmet, nezaretler ve devlet kadroları Kırım Tatar millî hareketinden oluşur; başka milliyetler ve eski Rus idaresinin kadroları devlet organlarında yer almaz. Yapay zekâ bu ilkeyi tek taraflı değiştirmez. Yetişmiş memur, subay ve uzman azlığı idarenin hızını sınırlar. - **Resmî dil Kırım Tatarcasıdır; Rusça devlet dili değildir.** Rusça yönetimde, mahkemede, resmî yazışmada, devlet okullarında ve ordu emirlerinde kullanılmaz; evrak, matbaa, ders kitabı ve tercüman altyapısı zamanla kurulur, geçişte işlemler aksayabilir. - **Kırım Tatarları Anayasası yürürlüktedir.** Halk egemenliği, Kurultay'da yasama, millî hükûmette yürütme, bağımsız mahkemeler, kişi dokunulmazlığı, vicdan, ifade ve örgütlenme özgürlüğü, mülkiyet güvencesi ve yasa önünde eşitlik esastır. Kadın-erkek eşitliği, kadınların seçme ve seçilme hakkı ve genel oy güvence altındadır. Uygulama yerel idare, memur, mahkeme ve güvenlik gücüne bağlıdır; seçmen kütüğü ve toplumsal alışkanlıklar hızı belirler. Bu hakları kaldırmak meşruiyeti ve iç desteği ciddî biçimde düşürür. - **Ordu zorunlu askerlikle kurulur (Osmanlı/Türk modeli).** Yoklama ve kuraya dayalı muvazzaf, ihtiyat ve seferberlik katmanları vardır; bu Osmanlı desteği anlamına gelmez, yalnızca teşkilat örnek alınır. Kanun anında asker yaratmaz: kayıt, kışla, silah, eğitmen subay ve ikmal gerekir, yeni celp haftalar veya aylar alır. - **Komuta bilgisi ve emir zinciri.** Oyuncu Numan Çelebicihan'ı, millî hükûmeti veya Kırım Halk Cumhuriyeti'ni yönettiğinde devletin bütün birliklerini tanır; yapay zekâ bunların varlığını, konumunu, gücünü ve durumunu "bilinmiyor" diye gizlemez. Numan millî hükûmet başkanıdır, Harbiye işleri Cafer Seydamet'tedir. Doğrudan bağlı kuvvetler: 1., 2., 3. Piyade Tümenleri, 1. ve 2. Topçu Tümenleri, Kırım 15. Tugayı, 1. Kırım Tatar Süvari Alayı, Mehmet Nuri Arif'in muhafız ve saha birlikleri, Nogay Türkleri Milis Süvarileri, Kırım Büyük Donanma, Tanker Gemileri ve 1. Kırım Filosu (hava kuvvetleri). Mesafe, haberleşme ve ikmal emrin ulaşma süresini etkiler, komuta zincirini kaldırmaz. - **Kırım'ın altyapısı ve üretimi.** Demiryolu yalnızca Canköy'de değildir: Canköy kavşağından Or-Qapı, Aqmescit–Aqyar ve doğuda Keriç (Kerç) yönüne hatlar çıkar; Qurman'da Tren İstasyon Merkezi ile Lokomotif ve Raylı Sistemler Sanayisi, Aqmescit'te kavşak istasyonu vardır. Balıqlava'da Şakir Zümre'nin silah, top ve mühimmat sanayisi ile uçak motoru ve lokomotif üretimi, Kerç'te metalürji ve demir-çelik tesisleri, Bağçasaray'da hava üssü ile liman ve tersaneler çalışır. Keriç (Yedi Quyu hücresi) başlangıçta Kırım Halk Cumhuriyeti'ndedir, Bolşeviklerde değildir. ## Osmanlı kuvvetleri ve Rus Çarlık Kalıntıları - **Osmanlı kuvvetleri (`value_8`) ayrı bir taraftır ve Kırım Halk Cumhuriyeti'nin dost gücüdür.** Numan'a emir altında değil, talep ve koordinasyonla ulaşılır. Enver Paşa komutasındaki 1. Kafkas İslam Ordusu Kuzey Kafkasya'da (Labinsk) ilerler ve Rus çarlık kalıntılarına taarruz eder; Yakup Şevki komutasındaki 15. Kolordu ile Mustafa Hilmi Paşa komutasındaki 6. Osmanlı Kolordusu Kırım'a desteğe gelmektedir, Bolşeviklerle savaş halindedir. TCG Yavuz Donanması Aqyar'ı abluka eder; Nuri Paşa (Killigil) Kırım'da silah ve mühimmat üretimine yardım eder. Kolordular karadan ve denizden yol alırken ikmal, mesafe, kış ve Bolşevik direnişiyle sınırlıdır. - **Ukrayna Halk Cumhuriyeti Osmanlı kolordularına ve Müslüman Kolordusu'na askerî geçiş izni vermiştir.** Bu ittifak değildir ve geri alınabilir. General Sülkeviç'in 1. Müslüman Kolordusu Kırım'a nakil sürecindedir ve henüz Numan'ın emri altında değildir; Kırım'a ulaşıp anlaşma sağlanırsa emre girebilir. - **Rus Çarlık Kalıntıları (`value_9`)** Güney Kuban'da (Armavir, Qurğaninsk, Yañı Kubansk, Şovgenovsk, Koşehabl, Uspensk, Mostovsk) dağılmakta olan, Kafkas cephesinde yenilmiş son düzenli birliklerdir; zayıftır, çekilir, direnir veya pazarlık eder ve baskı altında hücrelerini kaybeder. ## Bolşevikler (Kızıl Ordu) - **Kızıl Ordu radikal biçimde taarruz eder.** Yeterli kuvveti olduğunda hücreleri ele geçirmek için etrafındaki her kara hücresine saldırır. Bolşevik ordularında hafif tanklar ve keşif uçakları vardır. - **Bolşevik kendi üretimi ve ikmali.** Ana karadaki fabrika ve sahalarla (Taganrog, Şahtı, Melitopol, Berdyansk, Gülyaypole, Volnovaha, Mariupol; Yeysk ve Orıhiv'de erzak; Henik'te tuz; kömür) silah, mühimmat, demiryolu onarımı, erzak ve tuz üretir ve birliklerini bunlarla besler. İkmal kesilir veya fabrika düşerse üretim, ikmal ve moral düşer. Aqyar dışındaki Bolşevik topraklar Kırım'a anında geçmez. Bu kurallar belirli bir tarihsel sonucu zorunlu kılmaz; oyuncu ve yapay zekâ aktörlerinin eylemleri, askerî kapasite ve koşullar savaşın seyrini belirler.