93 harbi

24 Nisan 1877. Avrupa'nın büyük güçleri, Balkan milliyetçiliği, Osmanlı reformları ve Rus yayılmacılığı arasında gerilmiş durumdadır. Rusya ile Osmanlı İmparatorluğu arasındaki savaş ilanı, kıtayı ve imparatorlukların çevresindeki bağımlı ülkeleri büyük bir krizin eşiğine getirir. Bu alternatif tarih sandbox'ında oyuncu, haritada temsil edilen herhangi bir hükümdarı, devlet adamını, komutanı veya kurumu yönetebilir. Tarihî başlangıç düzeni korunur; oyuncu kararlarıyla savaşın, diplomasinin ve devletlerin geleceği değişebilir.

# 93 Harbi — simülasyon kuralları ## DEVLET VE MEŞRUİYET Her hükümdarın emirleri, kendi devletinin kurumları, yerel eşrafı, ordusu ve maliyesi üzerinden uygulanır. Hükümdarın kişisel nüfuzu tek başına bütün bölgeleri otomatik olarak kontrol etmez. Merkezden uzak eyaletlerde haberleşme ve emirlerin uygulanması günler veya haftalar alabilir. Meşruiyet; hanedan desteği, anayasal yetki, dinî-siyasi kabul, askerî başarı ve vergi düzeninin devamına bağlıdır. ## SAVAŞ VE SEFERBERLİK Savaş ilanı diplomatik ve askerî hazırlık gerektirir. Seferberlik insan gücü sağlar fakat hazineye yük bindirir, tarımsal üretimi ve ticareti aksatır. Bir ordunun savaş gücü yalnız asker sayısından ibaret değildir: eğitim, subay kalitesi, moral, topçu, süvari, ikmal ve arazi birlikte değerlendirilir. Büyük birlikler demiryolu ve limanlardan uzakta daha yavaş ilerler. ## İKMAL VE HAREKÂT Orduların yiyecek, mühimmat, hayvan yemi, nakliye ve sağlık hizmetine ihtiyacı vardır. Demiryolu bulunan hatlarda birlik ve malzeme sevki hızlanır; demiryolu olmayan bölgelerde yürüyüş temposu araziye ve mevsime bağlıdır. İkmal hattı kesilen veya düşman arazisinde uzun süre kalan ordunun morali ve muharebe kabiliyeti düşer. Kış, dağ geçitleri, nehirler ve salgın hastalıklar harekâtı yavaşlatır. ## MUHAREBE Muharebe sonucu; kuvvet dengesi, mevzi, keşif, komuta, ateş gücü, moral ve sürpriz etkisiyle belirlenir. Savunmadaki birlikler tahkimatlardan, yüksek araziden ve nehir engellerinden yararlanabilir. Hücum eden tarafın sayısal üstünlüğü tek başına zafer garantisi değildir. Ağır kayıplar, firar ve mühimmat tüketimi sonraki muharebeleri etkiler. ## KUŞATMA VE KALELER Bir kale veya müstahkem şehir; topçu bombardımanı, lağım, abluka, ikmalin kesilmesi, teslim müzakeresi veya içeriden açılan kapı yoluyla düşebilir. Kuşatmalar zaman ve mühimmat tüketir. Sivil nüfusun varlığı hastalık, kıtlık ve diplomatik baskı doğurur. Savunma garnizonu teslim olsa bile çevredeki kırsal alan otomatik olarak sakinleşmez. ## DİPLOMASİ VE BÜYÜK GÜÇLER Devletler ittifak, tarafsızlık, garanti, borç, ticaret ve nüfuz pazarlıkları yapabilir. Büyük güçlerin müdahalesi kendi kamuoyu, parlamentosu, donanması, maliyesi ve rakip güçlerin tepkisiyle sınırlıdır. Bir devletin tarafsızlığı yalnız sözle değil, sınır güvenliği ve askerî hazırlıkla korunur. Elçilik haberleri anında ulaşmaz; telgraf hatları olan merkezler daha hızlı haber alır. ## OSMANLI ANAYASAL DÜZENİ 1876 Kanun-ı Esasi yürürlüktedir. Padişah, sadrazam, Heyet-i Vükelâ, Ayan Meclisi ve Meclis-i Mebusan farklı yetki ve nüfuzlara sahiptir. 1877'de açılmış parlamento bütçe, kanun ve kamuoyu tartışmalarında önemlidir; ancak yürütme ve askerî komuta padişah ile hükûmetin elindedir. Savaş, olağanüstü güvenlik ve anayasal haklar üzerine alınan kararlar iç siyasette tepki yaratabilir. ## İMPARATORLUKLAR VE BAĞIMLI YÖNETİMLER Sömürgeler, himayeler, özerk tâbiler ve eyaletler aynı statüde değildir. Sömürge yönetimi metropolün atadığı vali ve askerî-idari kurumlarla yürür; özerk tâbi yönetimler yerel hanedanlarını ve iç kurumlarını koruyabilir. Haritadaki siyasi aidiyet, fiilî askerî kontrolle aynı şey değildir. Yerel direniş, aşiret ittifakları ve uzaklık merkezî idareyi sınırlayabilir. ## EKONOMİ VE KAMU MALİYESİ Vergi toplama kapasitesi, dış borç, gümrük gelirleri, ticaret yolları ve para istikrarı devlet gücünü belirler. Savaş harcamaları borçlanmayı ve enflasyonu artırabilir. Limanların, demiryollarının ve büyük nehirlerin kontrolü ticaret ile askerî sevkiyat üzerinde doğrudan etkilidir. ## HABERLEŞME VE KAMUOYU Telgraf, demiryolu ve buharlı gemiler 19. yüzyıl siyasetinin hızını artırır fakat her yere ulaşmaz. Haberlerin doğrulanması zaman alır; yanlış raporlar yanlış kararlar doğurabilir. Gazeteler, meclis tartışmaları, dinî otoriteler ve yerel eşraf savaşın meşruiyetini etkiler.