A esperança de soberania de uma nação: Luta Nacional
# O Mundo O jogo começa em 19 de maio de 1919 com o desembarque em Samsun. O mapa cobre a região do Mediterrâneo Oriental, Anatólia, Trácia, Cáucaso e Mesopotâmia entre 1919 e 1923. As células são mantidas na escala de cidades e regiões; a ocupação, o controle nacional, a resistência local e os movimentos de frente mudam através do estado de cada célula. ## Mapa inicial - Istambul e os Estreitos: controle da Entente. - Campo de avanço grego em Esmirna e na Anatólia Ocidental: controle militar grego e pressão de expansão. - Cilícia e arredores: zona de ocupação/influência francesa. - Antália e sudoeste da Anatólia: zona de influência/ocupação italiana. - Mossul e arredores: Zona de influência e controle militar britânico. - Interior da Anatólia: Área onde a administração otomana está se dissolvendo e a resistência local e a organização nacional estão se desenvolvendo. - Samsun: Ponto de partida de Mustafa Kemal Pasha em 19 de maio de 1919 e centro inicial da Luta Nacional. As forças de ocupação não são um bloco estático único. A pressão militar, as relações diplomáticas e as decisões políticas dos atores britânicos, franceses, italianos e gregos mudam ao longo do tempo. Quando o movimento nacional organiza uma região e assume o controle militar e político, a região correspondente no mapa muda adequadamente. ## Legenda de cores do mapa - **Movimento Nacional:** bordô escuro (#8B1E2D) - **Grécia:** azul (#2455A4) - **Reino Unido:** vermelho escuro (#7A1F2B) - **França:** azul-acinzentado (#587A9E) - **Itália:** verde (#4F7F52) - **Governo Otomano:** tom de areia/pedra (#B8A98A) - **Rússia Soviética:** carmesim (#A52A2A) - **Neutro/variável:** cinza (#A7A7A7) Essas cores não são decorativas; elas representam o controle inicial das células com base no valor cell_control_faction. Quando o controle muda devido a guerra, ocupação, retirada, tratado ou organização nacional, a cor da célula deve mudar. ## Princípio do mapa O mapa não é apenas um fundo visual. O controle de uma célula é avaliado juntamente com a presença militar, o apoio local, o suprimento, a diplomacia e os resultados de eventos anteriores. Assim, a libertação de Esmirna, a retirada francesa na Cilícia, a situação militar na Anatólia Oriental, a entrega da Trácia e, finalmente, a evacuação de Istambul aparecem gradualmente no mapa. ## O papel do jogador Mustafa Kemal Pasha é o personagem central do jogo. O jogador toma decisões sobre viagens, congressos, telegramas, nomeações, organização de unidades militares, relações com sociedades locais, a formação da Assembleia, logística e gerenciamento de frente. ## Períodos principais - Samsun e Havza: 19 de maio – junho de 1919 - Circular de Amasya e organização: junho de 1919 - Congressos de Erzurum e Sivas: julho – setembro de 1919 - Comitê de Representantes e Ancara: final de 1919 – 1920 - Criação da Grande Assembleia Nacional da Turquia (TBMM) e do exército regular: 1920 - İnönü, Sakarya e a Grande Ofensiva: 1921 – 1922 - Paz e processo de fundação do novo estado: 1922 – 1923 Eventos históricos fornecem o contexto inicial do mundo; as decisões do jogo podem alterar os resultados. ## Após a Trácia: paz e sistema de fundação estatal Quando a questão da Trácia Oriental é resolvida, o jogo não é automaticamente bloqueado em Lausanne. O jogador pode esperar por Lausanne, aumentar a pressão militar-política sobre Istambul e os Estreitos, tentar iniciativas limitadas na linha de Çanakkale/Istambul, dividir o bloco da Entente através da diplomacia entre França, Itália, Soviéticos e Bálcãs, ou preparar-se para uma nova guerra. A transferência civil de Istambul, a retirada das tropas da Entente e a entrada do exército turco em Istambul são resultados distintos. Na ordem histórica de Mudanya, a permanência das forças da Entente em Istambul e nos Estreitos até à paz foi separada do início da administração civil turca. ### Delegação de Lausanne O jogador pode determinar o chefe da delegação: - İsmet Pasha - Mustafa Kemal Pasha - İsmet Pasha sob a orientação política de Mustafa Kemal Pasha - uma delegação coletiva - adiar a conferência e manter a pressão militar Na linha histórica, İsmet Pasha tornou-se Ministro das Relações Exteriores e chefe da delegação de Lausanne em 27 de outubro de 1922; o jogo não faz disso o único resultado obrigatório. ### Modelo dinâmico de negociação de Lausanne Lausanne não é uma tela de vitória única. O **Equilíbrio de Pressão de Paz** é calculado através do grau de sucesso da Grande Ofensiva, da dissolução do exército grego, da situação do exército turco (presença/suprimento/munição/fadiga), do estado de fato de Istambul e da Trácia, da tolerância da Grã-Bretanha ao risco de uma nova guerra, da separação da França e Itália do Reino Unido, da relação com os soviéticos, do apoio popular, da legitimidade da TBMM, da economia e dos valores de diplomacia/autoridade/coordenação da delegação. Se a pressão for baixa, o custo da guerra aumenta e surge uma forte resistência em algumas cláusulas econômicas/fronteiriças. Uma pressão moderada garante a Anatólia e a Trácia Oriental, enquanto Mossul, a Trácia Ocidental, as ilhas e questões econômicas tornam-se difíceis. Uma pressão elevada abre exigências mais amplas. Com uma pressão muito elevada, o norte da Trácia Ocidental, algumas ilhas do Egeu, exigências de fronteiras avançadas em torno da Síria-Hatay e negociações especiais para Mossul-Kirkuk podem ser abertas. Nenhuma exigência é conquistada automaticamente; o outro lado pode decidir por uma nova guerra. No Lausanne histórico, a Trácia Oriental/Meriç, os Estreitos, as ilhas e as capitulações foram resolvidos em tópicos separados; as capitulações foram abolidas. No jogo, cada tópico é resolvido como uma variável separada. ### Segundo acordo de Mossul-Kirkuk Mossul-Kirkuk pode ser transportado como uma crise separada para depois de Lausanne. O conjunto de resultados: deixar para a Turquia; ceder parte/prazo da receita do petróleo ao Reino Unido; compromisso parcial; manter a fronteira atual; ou deixar para um segundo acordo turco-britânico. Assim, o jogador pode escolher entre um forte resultado militar e uma paz difícil usando os interesses petrolíferos britânicos. ### Mapa da paz Cada objetivo é resolvido de forma independente: Trácia Oriental/Meriç, Trácia Ocidental, Istambul-Estreitos, Ilhas do Egeu, Mossul-Kirkuk, região da Síria-Hatay, Chipre, capitulações, dívidas e independência econômica. Cada tópico passa pelo fluxo **exigência → negociação → obtido / adiado / deixado de lado**. Mesmo que a força militar seja alta, nenhuma região é concedida automaticamente. ### A República não é obrigatória Após a paz, o regime não se torna automaticamente uma República. As instituições estabelecidas durante a guerra e as escolhas políticas podem abrir caminhos como um estado constitucional republicano, uma transição parlamentar forte, continuidade monárquica otomana, modelo socialista/comunista, modelo autoritário/nacionalista ou transição fracassada/fragmentada. Essas opções não são mostradas inicialmente; são desbloqueadas pelas decisões do jogador. Quando o novo regime é estabelecido, a declaração de fundação é mostrada: - **Terminar aqui:** final de história alternativa. - **Continuar:** o período de guerra encerra, o período de construção do estado começa. Assim, as fronteiras alcançadas pelo jogador, as condições de paz e o regime tornam-se resultados independentes, mas que se influenciam mutuamente. ## Facções dinâmicas e frentes internas abertas posteriormente **Armênia** e **Geórgia** são atores externos separados. A Frente Oriental é monitorada inicialmente como a região do 15º Corpo de Exército/Kâzım Karabekir Pasha. Conflito, cessar-fogo e tratado com a Armênia; fronteira com a Geórgia, Artvin-Ardahan-Batum e pressão soviética são variáveis diplomáticas/militares separadas. No fluxo histórico, a Frente Oriental foi ligada à guerra contra a Armênia em 1920, aos desenvolvimentos na fronteira da Geórgia em 1921 e, posteriormente, à ordem de Moscou/Kars. O **movimento Pôntico Grego** não abre como uma frente de guerra independente no início do jogo. Dependendo da segurança no Mar Negro, da organização local, do avanço grego e da autoridade de Ancara, uma **rebelião Pôntica Grega/crise de ordem pública** pode ser desencadeada em um estágio posterior. Em fontes históricas, vê-se que os movimentos direcionados ao Ponto criaram um problema de segurança que se espalhou da linha Samsun-Trabzon para as regiões interiores e que o Exército Central realizou operações em 1921. No jogo, o momento, a violência e a propagação geográfica deste evento mudam de acordo com as decisões anteriores do jogador. As **revoltas curdas** também não estão presentes no mapa como uma frente pronta desde o início. As relações de Ancara com as tribos locais, a autoridade central, as políticas de tributação/mobilização, a segurança regional e a influência de atores externos podem acumular-se para desencadear revoltas/insurreições de diferentes proporções em um período posterior. Cada evento é modelado com causas distintas e atores locais específicos; não é algo automático ou inevitável. Estes eventos da frente interna não precisam necessariamente interromper a guerra principal na Frente Ocidental; no entanto, podem gerar custos reais sobre o deslocamento de tropas, suprimentos, apoio popular, a autoridade da TBMM (Grande Assembleia Nacional), a diplomacia e a fadiga de guerra. O jogador pode reduzir a crise por meio de uma conciliação precoce e administração local ou tentar reprimi-la com medidas militares rigorosas.
19 de maio de 1919. Você desembarca em Samsun como Mustafa Kemal Pasha. O Estado Otomano está sob uma ocupação pesada e uma crise de autoridade após a guerra. Seu objetivo é organizar a resistência na Anatólia, reunir o povo e os quadros militares, institucionalizar a vontade nacional e gerir a Luta Nacional para alcançar a fundação de um estado independente. Os eventos históricos são a estrutura inicial; as decisões do jogador afetam a força da organização, a preparação militar, o apoio popular, as relações diplomáticas e o curso das guerras.
# Tarihsel olay zincirleri Bu dünya, 1919-1923 Millî Mücadele kronolojisini koruyan, kararlarla birkaç gün/hafta esneyen tarihsel strateji simülasyonudur. Olayların önkoşulları ve sırası korunur. ## 1. Doğu desteği — Kâzım Karabekir Paşa 1919'da Mustafa Kemal Paşa'nın Anadolu'daki konumu ve diğer askerî kumandanlarla ilişkisi takip edilir. Kâzım Karabekir Paşa ile güven yüksekse Doğu'daki askerî güç Millî Mücadele'nin önemli dayanaklarından biri olur. Beş seçenekli kritik kararlarda tarihsel yaklaşım oyuncuya açıklanmaz. Başarılı diplomasi ve güven ilişkisi oluştuğunda özel sekans: “Paşam, ben ve kolordum emrinizdeyiz.” Bu destek; Doğu Cephesi'nin güvenliği, askerî insan gücü ve sonraki diplomatik sonuçlar üzerinde etkili olur. ## Sovyet Rusya ve yardım zinciri Sovyet Rusya ayrı dış aktördür. Ankara bağımsızlığı korurken para, altın, silah, cephane ve askerî malzeme ister; Moskova Batı etkisini kırmak ve Anadolu hareketini yakınlaştırmak ister. 26 Nisan 1920 yardım talebi ve 16 Mart 1921 Moskova Antlaşması bu zincirin temelidir. Sovyet güveni diplomatik yakınlık, anti-emperyalist söylem ve Kafkasya diplomasisiyle artar; açık düşmanlıkla azalır. Başarılı ilişkiler kademeli altın, tüfek, makineli tüfek, top ve mühimmat sevkiyatlarını açar. Aşırı bağımlılık diplomatik maliyet doğurabilir. Beş seçenek: yakınlaşmayı sürdür; bağımsızlık sınırlarıyla yardım al; Sovyet-Batı dengesi kur; Sovyet taleplerine sert karşı çık; siyasi yakınlaşmayı reddet. Hiçbiri “tarihsel” diye etiketlenmez. ## 2. Kütahya-Eskişehir — kaçınılmaz geri çekilme Kütahya-Eskişehir safhası oyuncunun kazanabileceği bir muharebe değildir. Ama yenilginin maliyeti değişebilir. Muharebe sonunda Türk ordusu Sakarya Nehri'nin doğusuna çekilmek zorundadır. Beş seçenek: 1. Orduyu düzenli biçimde Sakarya'nın doğusuna çekmek. 2. Mevzileri mümkün olduğunca uzun süre tutmak. 3. Sınırlı karşı taarruzlarla geri çekilmeyi geciktirmek. 4. Birlikleri farklı yönlere dağıtarak cepheyi korumaya çalışmak. 5. Son ana kadar mevcut hattı terk etmemek. 1. seçenek daha az kayıp ve daha yüksek yeniden teşkilatlanma gücü doğurur. Diğer seçenekler değişen miktarlarda insan, mühimmat, subay ve moral kaybına yol açar. Hiçbir seçenek Kütahya-Eskişehir'i zafere çeviremez. Doğru yönetilen geri çekilmenin ardından Başkomutanlık krizi ve Sakarya hazırlığı açılır. ## 3. Başkomutanlık — 5 Ağustos 1921 Kütahya-Eskişehir yenilgisi, Ankara'nın askerî karar mekanizmasını kriz içine sokar. Mustafa Kemal Paşa TBMM'den olağanüstü askerî yetki ister. Meclis desteği; önceki konuşmalar, milletvekilleriyle ilişkiler, askerî başarılar ve güven düzeyine göre değişir. Beş seçenek: 1. Mustafa Kemal Paşa'nın ordunun bütün maddî ve manevî gücünü sevk ve idare edebilmesini sağlayacak geniş yetkiyi istemek. 2. Yetkiyi dar kapsamlı kabul etmek. 3. Kolektif bir askerî komisyonla yönetim kurmak. 4. Komutayı mevcut yapı içinde bırakmak. 5. Yetki talebinden vazgeçmek. Tarihsel çizgide başarı sağlanırsa Meclis sekansı açılır ve Mustafa Kemal Paşa Başkomutan olur. Özel dramatik sahnede Meclis'teki muhalefet, sert tartışma ve Mustafa Kemal Paşa'nın kararlı konuşması gösterilir. Başkomutanlık; ordu morali, karar hızı, lojistik ve seferberlik üzerinde kalıcı avantaj sağlar. ## 4. Tekâlif-i Milliye ve Sakarya hazırlığı Başkomutanlık kurulduktan sonra orduyu yeniden donatmak için kaynak toplama ve lojistik seferberliği başlar. Oyuncu halk desteğini aşırı zorlamadan ihtiyaçları karşılamaya çalışır. Kaynakların yetersiz kalması Sakarya'daki mühimmat, iaşe ve takviye kapasitesini azaltır. Başarılı seferberlik savaşın sürdürülebilirliğini artırır. ## 5. Sakarya'nın ilk safhası — geri itilme Sakarya Meydan Muharebesi oyuncunun ilk aşamada düşmanı kolayca durdurabileceği bir savaş değildir. Yunan ordusu bazı mevzileri ele geçirir ve Türk birliklerini Ankara yönüne doğru iter. Ancak Türk ordusu tamamen çözülmez. Cephe tek bir çizgi olarak simüle edilmez. Birlikler yerel olarak geri çekilebilirken komşu birlikler kendi mevzilerini koruyabilir. ## 6. Sakarya — “sath-ı müdafaa” Oyuncu savunmayı tek bir hatta bağlamak yerine savunma alanını derinleştirirse özel tarihsel sekans açılır: “Arkadaşlar, hatt-ı müdafaa yoktur, sath-ı müdafaa vardır. O satıh bütün vatandır.” Bu yaklaşımda bir birlik geri çekildiğinde yanındaki birlik otomatik olarak geri çekilmez. Her birlik bulunduğu yerde direnebilir; yeni savunma noktaları oluşur. Başarılı uygulanırsa Yunan ilerlemesi yavaşlar, Yunan birliklerinin morali ve taarruz gücü düşer, Türk ordusu yeniden inisiyatif kazanır. ## 7. Sakarya karşı taarruzu Yunan ordusunun ilerleme temposu düşüp ikmal hatları uzadığında oyuncuya beş seçenek sunulur: 1. Uygun anda genel karşı taarruza geçmek. 2. Bir süre daha savunmada kalmak. 3. Sınırlı yerel karşı taarruzlar yapmak. 4. Ordunun bir kısmını geriye çekmek. 5. Cepheyi yeniden düzenlemek için taarruzu tamamen ertelemek. Genel karşı taarruz için doğru koşullar oluştuğunda tarihsel dramatik sekans açılır. Başarı Sakarya Zaferi'ne götürür. ## 8. Sakarya sonrası hazırlık ve ordu büyümesi Sakarya kazanılınca Büyük Taarruz hemen açılmaz. Personel, silah, mühimmat, ulaşım, eğitim ve ikmal kapasitesi yeniden kurulur. Yaklaşık bir yıllık hazırlık dinamik biçimde simüle edilir. Her ordu için mevcut, moral, eğitim, teçhizat, mühimmat, ikmal, yorgunluk, tecrübe, topçu, süvari ve komuta kalitesi birlikte izlenir. ## 9. Büyük Taarruz hazırlığı — gizlilik ve aldatma İstihbarat düşmanın savunma yoğunluğunu gösterir. Oyuncu ana kuvveti gizleyebilir: 1. Kuzeyde sahte hareketlilik yaratıp ana kuvveti geceleri güneye kaydırmak. 2. Kuzeyden ana saldırı. 3. Cephe boyunca eşit saldırı. 4. Güneyden açık kuvvet yoğunlaştırması. 5. Taarruzu ertelemek. Gizli intikal seçilirse sürpriz ve yoğunlaşma bonusu oluşur; başarısız gizlilik düşmana hazırlık zamanı verir. ## 10. Büyük Taarruz ve takip 26 Ağustos civarında yoğunlaşmış kuvvet, hazırlık, sürpriz, topçu, moral ve ikmal birlikte hesaplanır. 30 Ağustos'ta Başkomutanlık Meydan Muharebesi açılır. Kaçan kuvvetlerin yeniden cephe kurmasına izin verilirse kesin sonuç gecikir. Takip başarılıysa İzmir ve Bursa olayları açılır. “Ordular, ilk hedefiniz Akdeniz'dir, ileri!” ## 11. Trakya ve Çanakkale krizi Anadolu'daki Yunan kuvvetlerinin yenilgisinden sonra Türk ordusu Trakya'nın geri alınması için Çanakkale yönünde ilerler. İngiliz kuvvetleriyle doğrudan savaş ihtimali oluşur. Beş seçenek: 1. Askerî baskıyı sürdürürken çatışmadan kaçınmak ve müzakereyi zorlamak. 2. Sınırlı şekilde tarafsız bölgeye ilerlemek. 3. Doğrudan saldırı emri vermek. 4. Geri çekilip İngilizlerin kararını beklemek. 5. İngiltere'ye doğrudan savaş tehdidi yöneltmek. 1 veya 2 doğru koşullarda seçilirse kriz savaşa dönüşmeden Mudanya'ya taşınabilir. Harington ile görüşmeler ve Londra'nın savaş konusundaki bölünmesi özel olaylar olarak gösterilir. ## 12. Mudanya Doğu Trakya'nın savaşsız devri ve ateşkes için görüşmeler açılır. Başarı için Anadolu'daki askerî zafer, Trakya'ya ulaşabilecek askerî güç ve diplomatik baskı birlikte değerlendirilir. Mudanya'nın başarılı sonucu Doğu Trakya'nın geri alınmasını ve İstanbul meselesinin askerî saldırı yerine diplomatik tahliye yoluna girmesini sağlar. ## 13. Trakya sonrası barış dönemi Doğu Trakya ve Yunan yenilgisi tamamlanmadan İstanbul/Lozan aşaması açılamaz. Açıldığında oyuncu Lozan'ı bekleme, İstanbul üzerinde diplomatik-askerî baskı, sınırlı Çanakkale/İstanbul girişimi, diplomatik kuşatma veya yeni savaş hazırlığı arasında seçim yapabilir. İstanbul mülkî devri, İtilaf tahliyesi ve Türk ordusunun girişi ayrı sonuçlardır. Mudanya'daki tarihsel çerçeve bu ayrımı temel alır. citeturn0search0 ## Kronolojik kilitler - I. İnönü gerçekleşmeden II. İnönü açılamaz. - II. İnönü gerçekleşmeden Kütahya-Eskişehir açılamaz. - Kütahya-Eskişehir zaferle sonuçlanamaz. - Kütahya-Eskişehir yenilgisi olmadan Sakarya'nın tarihsel savaş safhası açılamaz. - Başkomutanlık ve yeniden teşkilatlanma olmadan Sakarya'nın tam savaş zinciri tamamlanamaz. - Sakarya olmadan Büyük Taarruz açılamaz. - Büyük Taarruz olmadan İzmir ve Anadolu'daki Yunan yenilgisi tamamlanamaz. - Yunan ordusu Anadolu'dan çıkarılmadan Trakya-Çanakkale krizi ve İstanbul'un tahliyesi sonuçlanamaz. - Trakya meselesi çözülmeden İstanbul'un tahliyesi tamamlanamaz. - Her olay birkaç gün veya hafta kayabilir; fakat bu önkoşul sırası bozulmaz. ## Karar ve rehber sistemi Kritik olaylarda beş seçenek kullanılır. Hiçbiri “tarihsel” diye etiketlenmez. Sonuçlar önceki ilişkiler, moral, mevcut, mühimmat, ikmal, halk desteği, diplomasi, istihbarat ve düşman durumuna bağlıdır. Çıkmaz halinde rehber, dönemin gerçek kararlarını ve askerî yaklaşımlarını seçeneklerden biri olarak daha görünür kılabilir. ## Ordu ve muharebe mekaniği Her ordu, kolordu veya tümen hareketli entity'dir. Temel değerler: mevcut insan gücü, muharebe gücü, moral, eğitim/disiplin, teçhizat, mühimmat, ikmal, yorgunluk, tecrübe, topçu, süvari ve komuta kalitesi. Muharebe sırası: fiilî mevcut/güç → mühimmat ve ikmal → yorgunluk → moral ve tecrübe → komuta → topçu/süvari → arazi, şehir, nehir ve tahkimat. Sonuç kayıp, geri çekilme, mevzi kaybı, moral kırılması veya karşı taarruz fırsatı olabilir. Sayı üstünlüğü otomatik zafer değildir. Kayıplar mevcut gücünü azaltır; ağır kayıplar moral ve tecrübeyi düşürür. Zafer moral/tecrübeyi yükseltebilir. Düzenli geri çekilme daha az kayıp üretir fakat hücre kaybettirebilir; kaotik geri çekilme daha ağır kayıp ve moral düşüşü doğurur. ## İkmal ve yorgunluk İkmal hattından uzaklaşan veya ikmal erişimi düşen birliklerde mühimmat ve moral azalır. Hat kesilirse savaş gücü zamanla hızla düşer. Dinlenme yorgunluğu azaltır; yürüyüş ve muharebe artırır. ## Birlik ve lider istatistikleri Siyasi liderler siyasi nüfuz/diplomasi/otorite; askerî komutanlar taarruz-savunma-topçu-süvari-ikmal-komuta değerleri kullanır. Mustafa Kemal Paşa iki role de sahip olabilir. Ordular mevcut, saldırı-savunma, moral, eğitim, teçhizat, mühimmat, ikmal, yorgunluk, tecrübe, topçu ve süvari değerleri taşır. `army_commanded_by` komuta bağlantısını belirler. Güçlü komutan kötü donatılmış orduyu mucizevi biçimde güçlendirmez; komuta mevcut potansiyeli daha verimli kullandırır. ## Sath-ı müdafaa ve seferberlik Sakarya'da bir hücredeki geri çekilme komşu birlikleri otomatik çekmez. Yunan ilerledikçe ikmal hattı uzar ve yorgunluk artar. Tekâlif-i Milliye mevcut/ikmal/mühimmatı artırabilir; aşırı yükleme halk desteği ve meşruiyeti düşürür. ## Dış ordular Yunan ilerlemesi savaş yorgunluğunu artırır. Fransa ve İtalya'nın yorgunluğu çekilme ihtimalini etkiler. İtilaf devletleri bağımsız karar verebilir; İngiliz müdahalesi siyasi kararlara bağlıdır.