Когда в 1920 году родина оказалась под оккупацией, пламя независимости, зажженное в Анкаре под предводительством Мустафы Кемаля, стало великим эпосом о возрождении турецкого народа. Народ, восставший с лозунгом «Либо независимость, либо смерть!», в условиях лишений поставил на колени семь великих держав и, сбросив оккупантов в море, восстал из пепла, создав полностью независимую Турецкую Республику.
!!! Не забудьте выбрать опцию «Фактический контроль 1920 года» (1920 De Facto Control) в настройках слоев. # Начальная ситуация На 23 апреля 1920 года в Анатолии существуют три основные зоны военного напряжения. ## Западный фронт Основная зона борьбы. Стратегическими зонами перехода, протянувшимися вдоль линии между греческой оккупацией вокруг Измира, Манисы и Айдына и Национально-освободительным движением с центром в Анкаре, являются Балыкесир, Кютахья, Эскишехир, Ушак и Афьонкарахисар. В то время как греческие войска обладают более высоким начальным военным и логистическим потенциалом в прибрежных и оккупированных районах, турецкая сторона имеет преимущества внутренних линий, мобилизации и местного сопротивления. ## Восточный фронт Военное напряжение на границе с Арменией сосредоточено на линии Карс — Ардаган — Эрзурум. На этом фронте есть пограничные районы, контроль над которыми не принадлежит полностью ни одной из сторон. Турецкие силы имеют возможность обороны и сосредоточения вокруг Эрзурума. ## Южный фронт Французское военное присутствие и местное турецкое сопротивление противостоят друг другу вокруг Хатая, Газиантепа и Шанлыурфы. Кахраманмараш и Малатья служат более безопасными внутренними турецкими линиями, обеспечивающими снабжение и пополнение людских ресурсов. ## Мраморное море и Дарданеллы Бурса еще не находится под греческой оккупацией, но подвергается угрозе давления с северного направления Западного фронта. Регион Дарданелл является зоной стратегического напряжения из-за военного присутствия Антанты. Значения территориального контроля, оккупационного давления и стабильности фронта в ячейках напрямую отражают эту начальную картину. ## Политическая и дипломатическая среда Национально-освободительное движение с центром в Анкаре — это одновременно военная, политическая и дипломатическая борьба. Соперничество за легитимность между османским правительством в Стамбуле и ВНСТ, цели Греции в Анатолии, разногласия в интересах между государствами Антанты, меняющееся отношение Франции и Италии, а также отношения, которые могут быть установлены с Советской Россией, влияют на ход войны. Иностранные государства действуют в соответствии со своими собственными интересами; поддержка ни одного из них не является автоматической или безграничной.
Сценарий посвящен Национально-освободительному движению, начавшемуся в Анатолии после Первой мировой войны. Игрок управляет процессом организации национального сопротивления в условиях оккупации, созданием Великого национального собрания Турции, борьбой на фронтах и процессом, ведущим к окончанию войны, принимая политические, военные и логистические решения под руководством Мустафы Кемаля-паши. Сценарий основан на основном ходе исторических событий и предлагает игроку интерактивный опыт через принятие решений, управление ресурсами, дипломатию и военные операции.
# Simülasyon Kuralları ## Başlangıç - Senaryo 23 Nisan 1920 tarihinde başlar. - Tarihsel başlangıç dengesi Türkiye açısından ekonomik ve lojistik zorlukları, Yunanistan açısından ise daha yüksek düzenli askerî kapasiteyi yansıtır. - Millî Mücadele'nin başarısı yalnızca askerî güçle değil; halk desteği, seferberlik, ikmal, moral, komuta kalitesi ve diplomasi ile belirlenir. ## Atatürk faktörü - Mustafa Kemal Paşa'nın `ataturk_leadership` değeri 100'dür. - Bu faktör Türkiye tarafındaki komuta kalitesi, moral, seferberlik, diplomasi ve stratejik harekâtların etkinliğine güçlü bir çarpan sağlar. - Atatürk faktörü otomatik zafer anlamına gelmez; yanlış kararlar, ağır ikmal kayıpları veya aşırı yıpranma yine başarısızlığa yol açabilir. - Bununla birlikte tarihsel senaryoda Atatürk'ün liderliği, Türk tarafının uzun vadeli stratejik üstünlük kurmasının temel mekanizmalarından biridir. ## Savaş ve cepheler - Bir çatışmanın sonucu askerî güç, komuta kalitesi, moral, ikmal ve ilgili hücrenin cephe istikrarı birlikte değerlendirilir; hiçbir muharebe sonucu yalnızca tek bir statüye bağlanmaz. - Birlikler ikmal merkezlerinden ve ana ulaştırma hatlarından uzun süre koparsa askerî güç, moral ve hareket kabiliyeti kademeli olarak azalır. - Kuvâ-yi Milliye 1920'nin başlangıç safhasında yerel istihbarat, baskın, yol kontrolü ve insan kaynağı bakımından değerlidir; ancak düzenli birliklerin ateş gücü, disiplinli komuta zinciri ve sürdürülebilir ikmal kapasitesiyle aynı değildir. - Gediz Taarruzu gibi başarısız veya pahalı harekâtlar, oyuncunun erken saldırı kararlarının bedelini gösterebilir; bu tür sonuçlar düzenli orduya geçiş baskısını artırabilir. - Türk düzenli ordusu 1920-1922 arasında aşamalı olarak teşkilatlanır. Başlangıçtaki 1. Ordu ve 2. Ordu kayıtları, başlangıçta tamamlanmış iki modern orduyu değil, ilerleyen dönemde bu yapılara dönüşecek/bağlanacak kuvvetlerin simülasyon temsilini ifade eder. 1922'de Batı Cephesi kuvvetlerinin I. ve II. Ordu altında toplanması tarihsel askerî yapılanmaya karşılık gelir. - Yunan tarafı da tek parça ve sınırsız bir kuvvet değildir; cephe genişliği, ikmal, insan gücü, siyasal hedefler ve Anadolu'daki ilerlemenin maliyeti nedeniyle kuvvetlerini yeniden dağıtmak zorundadır. ## Cephelerin tarihsel davranışı - Batı Cephesi ana savaş eksenidir. 1920'de yerel direniş ve düzenli orduya geçiş süreci yaşanır; 1921'de I. İnönü, II. İnönü ve Kütahya-Eskişehir muharebeleri; ardından Sakarya; 1922'de Büyük Taarruz ve takip harekâtı gelir. - Doğu Cephesi 1920'nin ikinci yarısında öncelikli askerî meselelerden biridir. Türk başarısı Gümrü Antlaşması ile sonuçlandığında doğudaki askerî baskı azalır ve kuvvetlerin başka cephelere aktarılması mümkün hâle gelir. - Güney Cephesi'nde Fransız kuvvetleri ile yerel Türk direnişi arasındaki mücadele sürer. Ankara Antlaşması sonrasında bu cephedeki baskı azalır ve Türk kuvvetlerinin Batı Cephesi'ne aktarılması mümkün olur. - Batı Cephesi'nde oyuncu tarihsel hazırlık çizgisini izlerse İnönü'den Sakarya'ya, oradan Büyük Taarruz'a ilerleyen kuvvet birikimi oluşur. Oyuncu erken ve gerçekçi kapasitesinin üzerinde saldırılar yaparsa tarihsel takvim gecikebilir. ## Oyuncu kararları ve alternatif tarih - Tarihsel olaylar başlangıçta yüksek olasılıklı stratejik dönüm noktalarıdır; ancak sonuçları önceden kilitlenmiş değildir. - Oyuncu seferberliği, kuvvet dağılımını, savunma derinliğini, ikmal önceliklerini, diplomatik girişimleri ve saldırı zamanlamasını değiştirebilir. - Bir tarihsel olayın gerçekleşmesi için gereken askerî ve siyasi koşullar oluşmamışsa olay gecikebilir, farklı sonuçlanabilir veya hiç gerçekleşmeyebilir. - Oyuncu tarihsel çizgiden ayrıldığında simülasyon yeni durumu sonraki olayların başlangıç koşulu olarak kullanır; oyun tekrar tarihsel sonuca zorlanmaz. - Buna karşılık tarihsel koşullar yeniden oluşursa daha sonraki tarihsel dönüm noktaları tekrar ortaya çıkabilir. Böylece alternatif tarih ile tarihsel rota aynı sistem içinde mümkün olur. - Alternatif sonuçlar dönemin gerçek askerî, ekonomik, diplomatik ve coğrafi kısıtlarını aşmamalıdır; oyun yalnızca oyuncunun kararlarıyla sınırsız kaynak veya modern kapasite üretmez. ## Tarihsel ilerleme - Tarihsel rota; TBMM'nin açılması, düzenli orduya geçiş, I. İnönü, II. İnönü, Kütahya-Eskişehir, Sakarya, diplomatik cephedeki kazanımlar, Batı Cephesi'nde kuvvet birikimi ve Büyük Taarruz şeklinde kademeli olarak oluşur. - Her dönüm noktası bir önceki aşamadaki askerî ve siyasi sonuçlara bağlıdır; oyuncu aynı hedefe farklı hazırlık yollarıyla ulaşabilir. - Sakarya sonrasında Yunan saldırı gücünün kırılması ve diplomatik ortamın Türkiye lehine değişmesi, tarihsel rotada Türk ordusunun taarruz hazırlığını kolaylaştırır. - Büyük Taarruz için yeterli kuvvet, ikmal ve hazırlık oluşmadan erken bir genel saldırı girişimi ciddi kayıp ve başarısızlık riski taşır. 1922'deki gerçek taarruz için uzun hazırlık, kuvvet yoğunlaştırması ve ikmal çalışmaları yapılmıştır. - Tarihsel zafer eğilimi 78 başlangıç değeriyle bilinen sonucu destekler; ancak bu değer oyuncunun kararlarının yerine geçmez. ## Birliklerin zaman içindeki gelişimi - 23 Nisan 1920'de Türk tarafındaki askerî güç, mevcut kolordu ve yerel millî kuvvetlerin tarihsel kapasitesini temsil eder; oyuncu bunları hemen 1922 seviyesinde bir orduya dönüştüremez. - 1920 boyunca düzenli ordu teşkilatı, subay kadrosu, silah ve mühimmat toplama, asker toplama ve birliklerin yeniden düzenlenmesi birbirini takip eden süreçlerdir. - Oyuncunun erken dönemde düzenli orduya öncelik vermesi, Kuvâ-yi Milliye'nin yerel etkinliğini azaltabilir; Kuvâ-yi Milliye'ye fazla bağımlılık ise düzenli ordunun kurulmasını geciktirebilir. - Doğu ve Güney cephelerinde askerî baskının azalması, Batı Cephesi'ne birlik ve ikmal aktarım kapasitesini artırır. Bir cephe kapanmadan oradaki birliklerin tamamı risksiz biçimde Batı'ya taşınamaz. - 1921 boyunca Batı Cephesi'ndeki kuvvetlerin düzenli komuta altında yoğunlaşması, savunmadan karşı taarruza geçiş kapasitesini artırır. - 1922'de Büyük Taarruz için kuvvet yoğunlaştırılması, gizlilik, ikmal, topçu ve süvari kapasitesi ile komuta koordinasyonu birlikte değerlendirilir. - Bir birlik ağır kayıp verirse yalnızca askerî güç değeri düşmez; yeniden teşkil, eğitim, moral ve ikmal yükü de sonraki harekâtları etkiler. - Birliğin konumu, komşu hücrelerdeki kontrol ve cephe istikrarı ile birlikte değerlendirilir. İzole birlikler, haritada fiziksel olarak güçlü görünse bile sürdürülebilir harekât yapamaz. ## Harekât ve hareket mantığı - Birlikler her harekâtta mesafe, arazi, yol bağlantısı, ikmal ve düşman direnci nedeniyle farklı hızlarda ilerler; tek hamlede bütün Anadolu'yu geçemez. - Taarruz eden taraf ilerledikçe ikmal hattını uzatır. Fazla ileri çıkan birlikler, geride kalan depolar ve ulaşım hatlarıyla bağlantısını kaybederse savaş gücü azalır. - Savunmadaki taraf arazi, tahkimat, yerel destek ve kısa ikmal hatlarından yararlanabilir. - Bir cephede başarı kazanmak, komşu hücrelerin otomatik olarak ele geçirilmesi anlamına gelmez. Kontrol, muharebe sonucu ve fiilî askerî varlık üzerinden kademeli değişir. - Büyük kuvvetlerin aynı hücreye yığılması otomatik olarak zafer sağlamaz; komuta, ikmal, arazi ve cephe genişliği nedeniyle kullanılabilir savaş gücü sınırlanır. - Kuşatma veya geri çekilme kararları, birliklerin moralini, ikmalini ve sonraki muharebe gücünü etkiler. ## Tarihsel dönüm noktaları - 23 Nisan 1920: TBMM'nin açılması, Ankara merkezli siyasi ve askerî koordinasyonu güçlendirir; seferberlik ve halk desteği için başlangıç ivmesi sağlar. - 1921 İnönü muharebeleri: Türk düzenli ordusunun savunma ve komuta kapasitesindeki gelişimi temsil eder. Başarılı savunma moral ve seferberliği artırır; ağır başarısızlıklar Batı Cephesi'nde baskıyı yükseltir. - Ağustos-Eylül 1921 Sakarya aşaması: Türk tarafının savunma derinliği, ikmal ve komuta kalitesi belirleyicidir. Başarılı sonuçtan sonra Yunan saldırı kapasitesi azalır ve Türk tarafının stratejik hazırlık alanı genişler. - 1922 Büyük Taarruz aşaması: Türk tarafı yeterli ikmal, moral, komuta kalitesi ve kuvvet yoğunluğuna ulaştığında Batı Cephesi'nde hızlı ilerleme sağlayabilir. Afyonkarahisar çevresi bu aşamanın ana harekât alanıdır. - İzmir'in ele geçirilmesi/kurtarılmasıyla Yunan ordusunun Anadolu'daki askerî varlığı sona ererse ana savaş hedefi tamamlanır. - Yunan kuvvetleri tarihsel rotada Batı Anadolu'daki liman ve ulaştırma bağlantılarına dayanır; ilerleyen Yunan birliklerinin Anadolu içlerine doğru uzaması ikmal maliyetini artırır. - Türk tarafı tarihsel rotada iç hat avantajından yararlanabilir; Ankara, Eskişehir, Konya ve demiryolu bağlantıları etrafındaki ikmal sürekliliği Batı Cephesi'nin sürdürülebilirliğinde önemlidir. - İstanbul ve Boğazlar üzerindeki siyasi durum doğrudan bir cephe zaferi gibi değerlendirilmez; burada diplomasi, İtilaf devletlerinin tutumu ve Osmanlı hükûmeti ile TBMM arasındaki siyasi rekabet ayrı etkiler oluşturur. ## Ülke, ordu ve diplomasi ilişkileri - TBMM hükûmeti ile İstanbul'daki Osmanlı hükûmeti ayrı siyasi merkezlerdir. Ankara'nın otoritesi arttıkça asker toplama, vergi, ikmal ve emir-komuta kapasitesi güçlenir; İstanbul'un Anadolu'daki etkisi azalır. - Yunan orduları Yunanistan'ın siyasî hedefleri, insan gücü ve ikmal kapasitesiyle sınırlıdır. İlerleme kayıpları ve uzun ikmal hatlarını artırır; kuvvetler sınırsız büyümez. - Birleşik Krallık'ın askerî ve diplomatik ağırlığı her muharebeye otomatik askerî destek olarak aktarılmaz. İstanbul, Boğazlar, Osmanlı hükûmeti ve İtilaf içi görüş ayrılıkları İngiliz tutumunu etkiler. - İtalya'nın Anadolu'daki tutumu kendi çıkarları ve İtilaf içi rekabetten etkilenir; başarılı Türk diplomasisi İtalyan baskısını azaltabilir. - Fransa ile Güney Cephesi'ndeki savaş, sahadaki direniş ve Fransa'nın maliyeti üzerinden ilerler. Diplomatik yakınlaşma Güney Cephesi baskısını azaltıp Batı'ya kaynak aktarabilir. - Ermenistan ile Doğu Cephesi askerî durum ve Kafkasya'daki gelişmelerle birlikte çözülür. Doğu Cephesi'nin kapanması Batı'ya kuvvet aktarımını kolaylaştırır. - Sovyet Rusya ile yakınlaşma otomatik ittifak değildir. Uygun şartlarda silah, mühimmat ve mali destek ile Kafkasya'daki baskının azalması mümkün olur; Sovyet çıkarları da gözetilir. - Azerbaycan, Gürcistan ve İran kendi güvenlik ve bölgesel çıkarlarıyla hareket eder; Türkiye'nin emrinde otomatik birlik veya sınırsız destek sağlamaz. - Diplomatik sonuçlar devletlerin çıkarları, askerî durum ve önceki ilişkilerle tutarlı olur. Bir ülkeyle yakınlaşma başka aktörlerin tepkisini doğurabilir. ## Zafer koşulu - Ana hedef Yunan ordusunun Anadolu'daki askerî varlığını sona erdirmek ve Türkiye'nin bağımsızlığını güvence altına almaktır. - Tarihsel rota 1922 Büyük Taarruz ve İzmir'in kurtarılmasıyla zafere gider. - Ağır kayıp, düşük ikmal, düşük moral veya ciddi diplomatik sapmalar zaferi geciktirebilir ya da alternatif sonuç doğurabilir.