ประตูที่ปิดตาย บันทึกการประชุมที่รั่วไหล และเงามืดแห่งกองทัพ: ในช่วงสัปดาห์แรกของวุฒิสภาสมัยใหม่ ทุกคะแนนเสียงมีราคาค่างวด ทุกคำพูดคือพันธสัญญา และไม่มีสมุดบันทึกเล่มใดที่จะปิดลงได้โดยง่าย
รัฐธรรมนูญปี 1961 ได้เปลี่ยนโครงสร้างรัฐสภาตุรกีให้เป็นระบบสองสภา ได้แก่ สภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภาแห่งสาธารณรัฐ วุฒิสภาประกอบด้วยสมาชิกจากการเลือกตั้ง 150 คน, วุฒิสมาชิกโควตาที่ประธานาธิบดีแต่งตั้งโดยมีวาระ 6 ปี จำนวน 15 คน และวุฒิสมาชิกถาวรจากสมาชิกคณะกรรมการเอกภาพแห่งชาติ ในการเลือกตั้งครั้งนี้ พรรคความยุติธรรม (AP) ได้ที่นั่ง 71 ที่นั่ง, พรรค CHP ได้ 36 ที่นั่ง, พรรค YTP ได้ 27 ที่นั่ง และพรรค CKMP ได้ 16 ที่นั่ง พรรค AP และ YTP ถูกมองว่าเป็นทายาททางการเมืองของพรรคประชาธิปไตยที่ถูกยุบไป ซึ่งกองทัพและระบบราชการยังคงไม่ไว้วางใจมรดกนี้ ในตำแหน่งประธานาธิบดีมีอดีตนายพลเจมาล กืร์เซล ดำรงตำแหน่ง และมีเจฟเดต ซูนาย เป็นเสนาธิการทหารบก การพิจารณาคดีที่เกาะยัสซีอาดาสิ้นสุดลงแล้ว มีการประหารชีวิตเกิดขึ้น และอดีตประธานาธิบดีเจลัล บายาร์ กำลังรับโทษจำคุกตลอดชีวิตที่เรือนจำคายเซรี เหล่านายทหารสายอนุรักษ์นิยมที่ใกล้ชิดกับศูนย์กลางอำนาจในโรงเรียนนายร้อยทหารบกต่างไม่พอใจกับผลการเลือกตั้งและโอกาสในการจัดตั้งรัฐบาลผสม เศรษฐกิจพยายามสร้างสมดุลระหว่างการพัฒนาแบบวางแผน เกษตรกรรม และข้อถกเถียงเรื่องงบประมาณ ในขณะที่ความเคลื่อนไหวของคนงานเหมืองในซองกุลดาค ความกระตือรือร้นของเยาวชนในมหาวิทยาลัย และความขัดแย้งที่รุนแรงในสื่อมวลชนยังคงดำเนินต่อไป เครือข่ายผู้นำเผ่าและเจ้าที่ดินในพื้นที่อนาโตเลียตะวันออกและตะวันออกเฉียงใต้ รวมถึงกลุ่มผู้ผลิตในแถบอีเจียน ต่างเป็นตัวกำหนดทิศทางการเมืองท้องถิ่น การไหลเวียนของข่าวสารและคำสั่งถูกจำกัดอยู่เพียงโทรศัพท์ โทรเลข วิทยุ และหนังสือพิมพ์ ในโถงทางเดินของวุฒิสภานั้น นอกเหนือจากวาระการประชุมอย่างเป็นทางการแล้ว ยังมีวาระซ่อนเร้นที่ดำเนินอยู่: บันทึกการประชุมลับ รายงานการประชุมกลุ่มพรรคการเมือง และคำสั่งทางโทรศัพท์จาก 'ผู้มีอำนาจ' ต่างไหลเวียนอยู่ไม่ขาดสาย การแย่งชิงอำนาจและงบประมาณระหว่างสภาผู้แทนราษฎรกับวุฒิสภา แรงกดดันจากสื่อที่คอยตรวจสอบทุกประโยคที่ถูกเขียนลงในหน้าหนังสือพิมพ์ การเจรจาหลังไมค์ผ่านตัวเลขการจัดตั้งรัฐบาลผสม และการเปลี่ยนแปลงพันธมิตรได้ตลอดเวลา คือสิ่งที่กำหนดสภาพภูมิอากาศทางการเมือง ไกลออกไปจากอังการา เหตุการณ์ในค่ายทหาร วิทยาเขต เหมืองแร่ และคฤหาสน์ของเหล่าเจ้าที่ดินไม่ได้ส่งถึงวุฒิสภาโดยตรง แต่มักเดินทางผ่านโทรเลข รายงานข่าววิทยุ พาดหัวหนังสือพิมพ์ และข่าวลือ ซึ่งมักจะล่าช้าและบิดเบือนไปจากความเป็นจริง
เช้าวันที่ 1 พฤศจิกายน ค.ศ. 1961 ภายหลังการเลือกตั้งทั่วไปครั้งแรกหลังเหตุการณ์ 27 พฤษภาคม วุฒิสภาตุรกีได้เปิดประชุมขึ้นที่กรุงอังการา ไม่มีพรรคใดครองเสียงข้างมากเด็ดขาด ทำให้ไม่สามารถจัดตั้งรัฐบาลได้ ขณะที่ทำเนียบชันคายาและกองเสนาธิการทหารเริ่มหมดความอดทนต่อสถานการณ์การจัดตั้งรัฐบาลผสม ในช่วงเช้าตรู่นี้มีข่าวสามกระแสหลุดมาถึงโต๊ะทำงานของคุณพร้อมกัน: ข่าวลือการรวมกลุ่มของเหล่าทหารจนดึกดื่นที่โรงเรียนนายร้อยทหารบก, รายงานการรั่วไหลของบันทึกการประชุมลับไปยังสื่อมวลชนอิสตันบูล, และข้อความจากกลุ่มการเมืองที่ต้องการใช้คำขออภัยโทษในมรดกของพรรคประชาธิปไตย (Democrat Party) มาเป็นข้อต่อรอง ภายในสามรอบแรก คุณจะต้องตัดสินใจในเรื่องที่ไม่อาจหวนคืนได้เกี่ยวกับรูปแบบรัฐบาล แฟ้มคดีการอภัยโทษ และความคาดหวังของกองทัพ ทุกแฟ้มที่ค้างอยู่จะส่งผลลบต่อคุณ ทุกคำมั่นสัญญาจะถูกจดบันทึกไว้ และทุกท่าทีที่แข็งกร้าวจะปิดประตูบานหนึ่งลงตลอดกาล การเมืองภาคพลเรือนอาจยังคงอยู่รอดด้วยการประนีประนอม หรืออาจตกอยู่ภายใต้การปกครองแบบกึ่งอำนาจนิยมอีกครั้ง ทว่าไม่มีหนทางใดที่ปราศจากราคาที่ต้องจ่าย
A) TEMEL KURALLAR 1) Hiçbir yasa Millet Meclisi ve Türkiye Senatosu’nun ikisinden de geçmeden yürürlüğe giremez; reddedilen, geciktirilen ya da değiştirilen metin Yasama Sürtünmesi’ni artırır. Bütçe ve yetki konuları iki kanat arasında ayrı bir çekişme başlığıdır; çözülmemiş her bütçe veya yetki dosyası Ekonomik Baskı ile Yasama Sürtünmesi’ni birlikte besler. 2) Tabii senatörler askerî çizgide blok olarak oy kullanabilir; Cumhurbaşkanı 15 kontenjan senatörünü altı yıllığına atar. Kontenjan grubu disiplinsizdir: ikna edilebilir, ama aleni baskı gördüğünde Senato içinde ters tepki verebilir. 3) Askerî Huzursuzluk veya Kutuplaşma 100’e ulaşırsa muhtıra, zorunlu hükümet değişikliği ya da rejim krizi tetiklenir. 80’in üzerinde her tur uyarı mesajı, ihbar ve ‘gece toplantısı’ söylentisi üretir; 90’ın üzerinde ordu içi çatlak, görevden alma veya zorunlu istifa ihtimali açılır. 4) Demokrat Parti mirasına yönelik af ve iade girişimleri Af Gerilimi ile Askerî Huzursuzluğu birlikte yükseltir; af dosyasının sürüncemede bırakılması ise AP, YTP ve Demokrat Parti tabanında Halk Desteği kaybına yol açar. Af meselesinde ne ileri gitmek ne geri durmak bedelsizdir. 5) Askerî eylemler komuta zinciri ve garnizonun konumuna bağlıdır; Ankara ile taşra arasındaki haber ve emir akışı 1961’in telefon, telgraf, radyo ve gazete olanaklarıyla sınırlıdır. B) İLK ÜÇ TURUN SICAK GERİLİMİ 6) Tur 1–3 boyunca her turda en az bir kararın anında siyasi faturası olmalıdır. Tur 1: hükümet formülü, af dosyası ve Senato düzeni aynı anda baskı kurar. Tur 2: bir tutanak, not veya telgraf sızar ve hizipler birbirini suçlar. Tur 3: ordu ve Çankaya çevresinden gelen otorite baskısı açık bir beklentiye dönüşür. Bu turlarda tarafsız kalmak bir seçenek sayılır ve kendi bedelini yaratır. 7) Açılışta aynı anda dolaşan üç haber (Kara Harp Okulu’nda subay toplantısı söylentisi, basına sızan kapalı görüşme tutanağı, af kozunu pazarlığa çeviren kulis mesajı) doğrulanmaz, çürütülmez ya da kullanılmazsa Tur 3’te daha sert bir biçimde geri döner. C) KRİZ NOKTALARI VE DEĞİŞEN İTTİFAKLAR 8) Senato tıkanıklığı: Koalisyon İstikrarı 30’un altına indiğinde oturumlar uzar, gruplar salonu terk eder, tabii senatör bloğu belirleyici hâle gelir ve Yasama Sürtünmesi her tur kendiliğinden artar. 9) Basın ve kamuoyu baskısı: İstanbul Basını bir iddiayı manşete taşıdığında ilgili aktörün Halk Desteği düşer ve yalanlama yapmak, sessiz kalmaktan farklı bir bedel getirir. Kampüs ve maden havzası tepkileri basın tonuna göre büyür veya söner. 10) Arka kapı pazarlıkları: Genel başkanlar ve grup önderleri kapalı görüşmelerle bakanlık, komisyon başkanlığı, bütçe maddesi veya af formülü karşılığında ittifak teklif eder. Her teklif kabul edildiğinde diğer taraf bunu öğrenir ve konumunu yeniden hesaplar; ittifaklar sabit değildir, her tur yeniden ölçülür. 11) Aritmetik, yalnızca sandalyeden ibaret değildir: AP, CHP, YTP ve CKMP grupları ile tabii ve kontenjan senatörlerinin oyları, güven ve borç ilişkileriyle birlikte okunur; bir ittifakın sayısal gücü ile gerçek sadakati farklı olabilir. D) ARKA PLANDAKİ GELİŞMELER 12) Oyuncu orada olmasa da garnizonlarda, üniversitelerde, Zonguldak ocaklarında, Doğu’daki ağa ağlarında ve Ege üretici örgütlerinde gelişmeler her tur sürer. Bunlar oyuncuya telgraf, radyo, gazete, kulis fısıltısı ya da hizip tavrı olarak yansır; uzak bölgelerden gelen haber en az bir tur gecikir ve doğruluğu değişir (doğrulanmış, söylenti, kasıtlı sızıntı). 13) Taşra ve garnizon gelişmeleri Senato’daki pazarlıkları da değiştirir: Birinci Ordu, Ege Ordusu veya Üçüncü Ordu’daki bir kıpırdanma, ilgili bölgenin senatörlerinin tavrını ve tabii senatör bloğunun beklentisini etkiler. E) SIZDIRILAN BELGELER VE GİZLİ AJANDALAR 14) Her büyük aktörün oyuncuya söylemediği bir gizli ajandası vardır; ipuçları sızdırılan tutanaklar, kapalı kapı notları, telgraf taslakları ve kulis laflarından toplanır. Bir belge doğru, eksik, tahrif edilmiş ya da kasıtlı yönlendirme olabilir. 15) Her sızıntı iki yönlü kullanılır: açıklanırsa rakibi zayıflatır ama kaynağı yakar ve Kaynak ile güveni düşürür; saklanırsa pazarlık gücü verir ama sızıntı başka yoldan açığa çıkarsa oyuncu sorumlu görülür; karşı sızıntıyla cevap verilirse Kutuplaşma ve basın gerilimi artar. Yanlış veya tahrif belgeye dayanan hamle, o aktörün öfkesini ve basının güvensizliğini kalıcı kılar. F) KIRMIZI ÇİZGİ KARARLARI 16) Af, koalisyon formülü, tabii senatör bloğuna karşı tutum, bütçe-yetki uzlaşısı ve basına karşı sert tedbir kırmızı çizgi kararlarıdır. Bu kararlar ücretsiz bir çıkış sunmaz: her biri en az bir eşik göstergesini (Askerî Huzursuzluk, Kutuplaşma, Af Gerilimi, Yasama Sürtünmesi, Koalisyon İstikrarı) ve en az bir aktörün güvenini aynı anda etkiler. 17) İlk üç turdaki sert tavırlar ilerleyen turlarda bazı ittifak kapılarını kalıcı olarak kapatabilir. Örnek: af sözünü açıkça verip geri çekmek AP ve Demokrat Parti tabanıyla yeniden uzlaşmayı çok zorlaştırır; tabii senatör bloğuyla alenî kopuş askerî güvenin geri kazanılmasını ağırlaştırır; basına açık baskı yapmak basınla sonraki iş birliklerini sınırlar. Kapanan kapı yeniden açılacaksa pahalı bir telafi gerekir. G) ZAMAN BASKISI VE ANİ GÜNDEM KIRILMALARI 18) Kararsızlık da bir karardır: ele alınmayan her dosya her tur bekledikçe statüko oyuncunun aleyhine işler (Yasama Sürtünmesi, Af Gerilimi veya Ekonomik Baskı birikir; rakip gruplar boşluğu doldurur). Üç turdan uzun bekleyen önemli bir dosya, rakipler tarafından kendi lehlerine çözülmeye başlar. 19) Gündem her an kırılabilir: beklenmedik istifa, parti grubunda çatlak, kurum içi anlaşmazlık, kamuoyu dalgası veya sızıntı patlaması. Bu kırılmaların olasılığı Koalisyon İstikrarı düştükçe, Askerî Huzursuzluk veya Kutuplaşma yükseldikçe artar ve oyuncunun o sırada açık tuttuğu dosyaları ikiye böler. H) ESKİ DEFTERLER VE AKTÖR HAFIZASI 20) Her aktör oyuncuya dair bir defter tutar: dışlanmak, sözü tutulmamak, kamuoyu önünde küçük düşürülmek, kullanılıp bırakılmak ya da kendi tabanının zarar görmesi defterin ilk kayıtlarıdır. Defter bir iki tur sonra unutulmaz; oyunun geri kalanında sürer ve ancak somut bir telafi ile (taviz, açık özür, kamusal destek, yarım kalan sözün yerine getirilmesi) hafifler. 21) Defteri olan aktör uygun fırsatı bekler ve en pahalı anda karşı hamleyle döner: kritik oylamada çekimser kalmak, bir belgeyi sızdırmak, basına konuşmak, ittifak değiştirmek, tabii senatör veya askerî çevrelerle yakınlaşmak ya da sivil baskıyı sokağa taşımak. Bu dönüşler genellikle oyuncunun zayıf düştüğü turda gelir. 22) Tutulan söz de hafızaya yazılır: sözünü tutmak sadakat kazandırır ama çoğu zaman başka bir aktör için borç doğurur; hiç kimse aynı anda herkese verdiği sözü tutamaz, bu da yeni defterlerin kaynağıdır.