ความหวังแห่งอธิปไตยของชนชาติ: สงครามประกาศอิสรภาพตุรกี
# โลก เกมเริ่มต้นขึ้นในวันที่ 19 พฤษภาคม ค.ศ. 1919 เมื่อมุสตาฟา เคมาล ปาชา เดินทางถึงซัมซุน แผนที่ครอบคลุมพื้นที่ทะเลเมดิเตอร์เรเนียนตะวันออก อานาโตเลีย เธรซ คอเคซัส และเมโสโปเตเมียในช่วง ค.ศ. 1919–1923 ตารางพื้นที่แบ่งในระดับเมืองและภูมิภาค โดยการยึดครอง การควบคุมของฝ่ายชาตินิยม ขบวนการต่อต้านท้องถิ่น และการเคลื่อนพลในแนวรบจะส่งผลต่อสถานะของแต่ละพื้นที่ ## แผนที่เริ่มต้น - อิสตันบูลและช่องแคบตุรกี: อยู่ใต้การควบคุมของฝ่ายสัมพันธมิตร - อิซมีร์และเขตการรุกคืบของกรีซในอานาโตเลียตะวันตก: อยู่ใต้การควบคุมทางทหารของกรีซและมีแรงกดดันในการขยายดินแดน - ซีลีเชียและพื้นที่โดยรอบ: เขตยึดครอง/เขตอิทธิพลของฝรั่งเศส - อันตัลยาและอานาโตเลียตะวันตกเฉียงใต้: เขตอิทธิพล/เขตยึดครองของอิตาลี - โมซูลและพื้นที่โดยรอบ: เขตอิทธิพลและการควบคุมทางทหารของอังกฤษ - พื้นที่ตอนในของอานาโตเลีย: ดินแดนที่อำนาจบริหารของออตโตมันเริ่มเสื่อมถอย เป็นจุดกำเนิดของการต่อต้านในท้องถิ่นและการรวมกลุ่มของขบวนการแห่งชาติ - ซัมซุน: จุดขึ้นฝั่งของมุสตาฟา เคมาล ปาชา ในวันที่ 19 พฤษภาคม ค.ศ. 1919 และเป็นศูนย์กลางเริ่มต้นของการต่อสู้เพื่อเอกราช กองกำลังยึดครองไม่ได้รวมเป็นกลุ่มก้อนเดียวกันอย่างหยุดนิ่ง แรงกดดันทางทหาร ความสัมพันธ์ทางการทูต และการตัดสินใจทางการเมืองของอังกฤษ ฝรั่งเศส อิตาลี และกรีซจะเปลี่ยนแปลงไปตามกาลเวลา เมื่อขบวนการแห่งชาติจัดตั้งเครือข่ายและเข้าควบคุมพื้นที่ทางการทหารและการเมืองได้ พื้นที่ที่เกี่ยวข้องบนแผนที่จะเปลี่ยนสถานะตามไปด้วย ## รหัสสีบนแผนที่ - **ขบวนการแห่งชาติ:** สีแดงเลือดหมูเข้ม (#8B1E2D) - **กรีซ:** สีน้ำเงิน (#2455A4) - **สหราชอาณาจักร:** สีแดงเข้ม (#7A1F2B) - **ฝรั่งเศส:** สีฟ้าอมเทา (#587A9E) - **อิตาลี:** สีเขียว (#4F7F52) - **รัฐบาลออตโตมัน:** สีทราย/หินทราย (#B8A98A) - **โซเวียตรัสเซีย:** สีแดงชาด (#A52A2A) - **เป็นกลาง/ไม่แน่นอน:** สีเทา (#A7A7A7) สีเหล่านี้ไม่ได้มีไว้เพื่อความสวยงามเท่านั้น แต่แสดงถึงฝ่ายที่ควบคุมเริ่มต้นตามค่า cell_control_faction ของแต่ละพื้นที่ เมื่อการควบคุมเปลี่ยนไปเนื่องจากสงคราม การยึดครอง การถอนทัพ สนธิสัญญา หรือการจัดตั้งของฝ่ายแห่งชาติ สีของพื้นที่นั้นจะต้องเปลี่ยนตาม ## หลักการของแผนที่ แผนที่ไม่ได้เป็นเพียงฉากหลังจำลองภาพ การควบคุมพื้นที่ใดพื้นที่หนึ่งจะได้รับการประเมินร่วมกันระหว่างการวางกำลังทหาร การสนับสนุนในท้องถิ่น การส่งกำลังบำรุง การทูต และผลลัพธ์ของเหตุการณ์ก่อนหน้า ดังนั้น การปลดปล่อยอิซมีร์ การถอนกำลังของฝรั่งเศสในซีลีเชีย สถานการณ์ทางทหารในอานาโตเลียตะวันออก การส่งมอบเธรซ และการถอนทหารออกจากอิสตันบูลในท้ายที่สุด จะปรากฏขึ้นบนแผนที่เป็นขั้นเป็นตอน ## บทบาทของผู้เล่น มุสตาฟา เคมาล ปาชา คือตัวละครศูนย์กลางของเกม ผู้เล่นจะเป็นผู้ตัดสินใจเรื่องการเดินทาง การประชุมสภา การส่งโทรเลข การแต่งตั้ง การจัดระเบียบหน่วยทหาร ความสัมพันธ์กับสมาคมท้องถิ่น การจัดตั้งรัฐสภา ตลอดจนการบริหารการส่งกำลังบำรุงและแนวรบ ## ยุคสมัยหลัก - ซัมซุนและฮัฟซา: 19 พฤษภาคม–มิถุนายน 1919 - แถลงการณ์อามาสยาและการจัดตั้งขบวนการ: มิถุนายน 1919 - การประชุมสภาเออร์ซูรุมและซีวาส: กรกฎาคม–กันยายน 1919 - คณะผู้แทนและการย้ายสู่อังการา: ปลายปี 1919–1920 - รัฐสภาใหญ่แห่งชาติตุรกี (TBMM) และการก่อตั้งกองทัพประจำการ: 1920 - อินอนู ซาคาร์ยา และการรุกใหญ่: 1921–1922 - การเจรจาสันติภาพและกระบวนการสร้างรัฐใหม่: 1922–1923 เหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์เป็นกรอบเริ่มต้นของโลกในเกม แต่การตัดสินใจของผู้เล่นสามารถเปลี่ยนแปลงผลลัพธ์ได้ ## หลังสถานการณ์เธรซ: ระบบสันติภาพและการสถาปนารัฐ เมื่อปัญหาเธรซตะวันออกคลี่คลาย เกมจะไม่ถูกล็อคเข้าสู่การประชุมโลซานน์โดยอัตโนมัติ ผู้เล่นสามารถเลือกได้ว่าจะรอการประชุมโลซานน์, เพิ่มแรงกดดันทางการทหารและการเมืองต่ออิสตันบูลและช่องแคบ, ดำเนินปฏิบัติการอย่างจำกัดตามแนวชานักคาเล/อิสตันบูล, ใช้การทูตกับฝรั่งเศส-อิตาลี-โซเวียต/บอลข่านเพื่อแยกสลายกลุ่มสัมพันธมิตร หรือเตรียมพร้อมสำหรับสงครามระลอกใหม่ การส่งมอบการบริหารฝ่ายพลเรือนของอิสตันบูล การถอนทหารของฝ่ายสัมพันธมิตร และการเคลื่อนทัพของตุรกีเข้าสู่อิสตันบูลล้วนเป็นผลลัพธ์ที่แยกจากกัน ในข้อตกลงมูดันยาตามประวัติศาสตร์ การคงอยู่ของกองกำลังสัมพันธมิตรในอิสตันบูลและช่องแคบจนกว่าจะมีสนธิสัญญาสันติภาพถูกแยกออกจากการเริ่มเข้าบริหารฝ่ายพลเรือนของตุรกี citeturn0search0 ### คณะผู้แทนโลซานน์ ผู้เล่นสามารถแต่งตั้งหัวหน้าคณะผู้แทนได้: - อิสเม็ต ปาชา - มุสตาฟา เคมาล ปาชา - อิสเม็ต ปาชา ภายใต้การชี้แนะทางการเมืองของมุสตาฟา เคมาล ปาชา - คณะผู้แทนแบบกลุ่มร่วม - เลื่อนการประชุมออกไปเพื่อคงแรงกดดันทางทหารต่อไป ในประวัติศาสตร์จริง อิสเม็ต ปาชา ได้รับแต่งตั้งเป็นรัฐมนตรีต่างประเทศและหัวหน้าคณะผู้แทนโลซานน์ในวันที่ 27 ตุลาคม ค.ศ. 1922 แต่เกมไม่ได้บังคับให้ผลลัพธ์นี้เป็นทางเลือกเดียวที่ต้องเกิดขึ้น citeturn0search2turn0search24 ### โมเดลการเจรจาต่อรองแบบไดนามิกของโลซานน์ โลซานน์ไม่ใช่เพียงหน้าจอรับผลประโยชน์สำเร็จรูป **ดุลแรงกดดันเพื่อสันติภาพ** จะคำนวณจากระดับความสำเร็จของการรุกใหญ่, การแตกพ่ายของกองทัพกรีซ, สถานะกำลังพล/การส่งกำลังบำรุง/กระสุน/ความเหนื่อยล้าของกองทัพตุรกี, สถานการณ์จริงในอิสตันบูลและเธรซ, ขีดความอดทนของอังกฤษต่อความเสี่ยงในการเกิดสงครามใหม่, การแตกแยกของฝรั่งเศสและอิตาลีออกจากอังกฤษ, ความสัมพันธ์กับโซเวียต, การสนับสนุนจากประชาชน, ความชอบธรรมของ TBMM, สภาพเศรษฐกิจ และค่าทักษะการทูต/อำนาจ/การประสานงานของคณะผู้แทน หากแรงกดดันต่ำ ต้นทุนสงครามจะเพิ่มขึ้นและจะเกิดการต่อต้านอย่างหนักในข้อตกลงทางเศรษฐกิจและพรมแดนบางข้อ หากแรงกดดันปานกลาง จะสามารถรักษาอานาโตเลียและเธรซตะวันออกไว้ได้ แต่อนุสัญญาเกี่ยวกับโมซูล เธรซตะวันตก หมู่เกาะ และประเด็นทางเศรษฐกิจจะยากขึ้น หากแรงกดดันสูง จะสามารถปลดล็อกข้อเรียกร้องที่กว้างขึ้นได้ ในระดับแรงกดดันสูงมาก อาจเปิดการเจรจาพิเศษสำหรับเธรซตะวันตกตอนเหนือ เกาะบางแห่งในทะเลอีเจียน ข้อเรียกร้องพรมแดนขั้นสูงแถบซีเรีย-ฮาไต และโมซูล-เคอร์คูก ไม่มีข้อเรียกร้องใดที่ได้มาโดยอัตโนมัติ ฝ่ายตรงข้ามอาจตัดสินใจทำสงครามรอบใหม่ได้ตลอดเวลา ในสนธิสัญญาโลซานน์ตามประวัติศาสตร์ ประเด็นเธรซตะวันออก/แม่น้ำมาริตซา ช่องแคบ หมู่เกาะ และสิทธิสภาพนอกอาณาเขตได้รับการแก้ไขแยกเป็นรายหัวข้อ โดยสิทธิสภาพนอกอาณาเขตถูกยกเลิก ในเกม แต่ละประเด็นจะได้รับการประมวลผลเป็นตัวแปรแยกต่างหาก citeturn0search25turn0search26 ### ข้อตกลงที่สองว่าด้วยโมซูล-เคอร์คูก ประเด็นโมซูล-เคอร์คูกสามารถยกยอดไปเป็นวิกฤตแยกต่างหากหลังการประชุมโลซานน์ได้ ผลลัพธ์ที่เป็นไปได้ได้แก่: มอบให้ตุรกี, แบ่งรายได้จากน้ำมันให้อังกฤษตามสัดส่วน/ระยะเวลาที่กำหนด, ประนีประนอมบางส่วน, คงแนวพรมแดนเดิมไว้ หรือยกไปเจรจาในข้อตกลงทวิภาคีตุรกี-อังกฤษรอบที่สอง ทำให้ผู้เล่นสามารถเลือกระหว่างการใช้ผลลัพธ์ทางทหารที่แข็งแกร่งกับการใช้ผลประโยชน์จากน้ำมันของอังกฤษเพื่อบรรลุสันติภาพที่ยากลำบาก ### แผนที่สันติภาพ แต่ละเป้าหมายจะได้รับการตัดสินอย่างอิสระ: เธรซตะวันออก/แม่น้ำมาริตซา, เธรซตะวันตก, อิสตันบูล-ช่องแคบ, หมู่เกาะอีเจียน, โมซูล-เคอร์คูก, แถบซีเรีย-ฮาไต, ไซปรัส, สิทธิสภาพนอกอาณาเขต, หนี้สินสาธารณะ และอิสรภาพทางเศรษฐกิจ แต่ละหัวข้อจะดำเนินไปตามลำดับขั้นตอน **เรียกร้อง → เจรจา → ได้รับ / เลื่อนออกไป / สละสิทธิ์** แม้กำลังรบทางทหารจะสูงส่ง ก็ไม่มีดินแดนใดที่จะได้รับมาโดยอัตโนมัติ ### ระบอบสาธารณรัฐไม่ใช่ข้อบังคับ หลังจากบรรลุสันติภาพ ระบอบการปกครองจะไม่เปลี่ยนเป็นสาธารณรัฐโดยอัตโนมัติ สถาบันที่ก่อตั้งขึ้นและตัวเลือกทางการเมืองตลอดช่วงสงครามอาจเปิดทางสู่: รัฐตามรัฐธรรมนูญแบบสาธารณรัฐ, ระบอบเปลี่ยนผ่านที่มีสภาเข้มแข็ง, การคงอยู่ของสถาบันพระมหากษัตริย์ออตโตมัน, โมเดลสังคมนิยม/คอมมิวนิสต์, โมเดลอำนาจนิยม/ชาตินิยม หรือการเปลี่ยนผ่านที่ล้มเหลว/แตกแยก ตัวเลือกเหล่านี้จะไม่ปรากฏขึ้นตั้งแต่ต้น แต่จะถูกปลดล็อกตามการตัดสินใจของผู้เล่น เมื่อระบอบใหม่ได้รับการสถาปนา ประกาศการก่อตั้งจะปรากฏขึ้น: - **สิ้นสุดที่นี่:** จบเกมด้วยประวัติศาสตร์ทางเลือก - **ดำเนินต่อไป:** ปิดฉากยุคสงคราม และเริ่มต้นยุคสร้างชาติ ดังนั้น พรมแดนที่ผู้เล่นบรรลุ เงื่อนไขสันติภาพ และระบอบการปกครอง ล้วนเป็นผลลัพธ์ที่เป็นอิสระต่อกันแต่ส่งผลกระทบซึ่งกันและกัน ## ฝ่ายแบบไดนามิกและแนวรบภายในที่เปิดขึ้นภายหลัง **อาร์เมเนีย** และ **จอร์เจีย** เป็นตัวแสดงภายนอกแยกต่างหาก แนวรบด้านตะวันออกในช่วงแรกจะติดตามผ่านเขตของกองทัพน้อยที่ 15 / คาซึม คาราเบคีร์ ปาชา การสู้รบ การสงบศึก และสนธิสัญญากับอาร์เมเนีย รวมถึงเรื่องพรมแดน อาร์ตวิน-อาร์ดาฮาน-บาตูมิ และแรงกดดันจากโซเวียตที่มีต่อจอร์เจีย ล้วนเป็นตัวแปรทางการทูต/การทหารที่แยกจากกัน ในประวัติศาสตร์จริง แนวรบด้านตะวันออกนำไปสู่สงครามกับอาร์เมเนียใน ค.ศ. 1920 สถานการณ์พรมแดนจอร์เจียใน ค.ศ. 1921 และจบลงด้วยระเบียบมอสโก/คาร์ส citeturn0search3turn0search0 **ขบวนการชาวกรีกแห่งปอนตุส** จะไม่เปิดเป็นแนวรบอิสระตั้งแต่เริ่มเกม แต่ **การกบฏ/วิกฤตความมั่นคงของชาวกรีกแห่งปอนตุส** อาจถูกกระตุ้นขึ้นในขั้นต่อมา ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับความปลอดภัยในแถบทะเลดำ องค์กรท้องถิ่น การรุกคืบของกรีซ และอำนาจของอังการา เอกสารทางประวัติศาสตร์ระบุว่าขบวนการปอนตุสสร้างปัญหาความมั่นคงที่แพร่กระจายจากแนวซัมซุน-ทรับซอนเข้าสู่พื้นที่ตอนใน และกองทัพกลางได้ดำเนินปฏิบัติการกวาดล้างใน ค.ศ. 1921 ในเกมนี้ เวลา ความรุนแรง และการแผ่ขยายทางภูมิศาสตร์ของเหตุการณ์นี้จะเปลี่ยนไปตามการตัดสินใจก่อนหน้าของผู้เล่น citeturn0search1turn0search5 **การก่อกบฏของชาวเคิร์ด** ก็ไม่ได้ตั้งต้นเป็นแนวรบสำเร็จรูปบนแผนที่เช่นกัน ความสัมพันธ์ของอังการากับชนเผ่าท้องถิ่น อำนาจส่วนกลาง นโยบายการจัดเก็บภาษี/การเกณฑ์ทหาร ความมั่นคงในภูมิภาค และอิทธิพลของตัวแสดงภายนอกที่สะสมมา อาจจุดชนวนการก่อการกำเริบ/กบฏในขนาดต่างๆ ในเวลาต่อมา แต่ละเหตุการณ์จำลองขึ้นตามสาเหตุและตัวแสดงท้องถิ่นเฉพาะตัว ไม่ได้เกิดขึ้นเองโดยอัตโนมัติหรือหลีกเลี่ยงไม่ได้ เหตุการณ์แนวรบภายในเหล่านี้ไม่จำเป็นต้องหยุดยั้งสงครามหลักในแนวรบด้านตะวันตกโดยตรง แต่อาจสร้างต้นทุนที่แท้จริงต่อการโยกย้ายกำลังพล การส่งกำลังบำรุง การสนับสนุนจากประชาชน อำนาจของ TBMM การทูต และความเหนื่อยล้าจากสงคราม ผู้เล่นสามารถบรรเทาวิกฤตได้ด้วยการประนีประนอมและการบริหารท้องถิ่นตั้งแต่เนิ่นๆ หรือพยายามปราบปรามด้วยมาตรการทางทหารขั้นเด็ดขาด
วันที่ 19 พฤษภาคม ค.ศ. 1919 ในบทบาทของมุสตาฟา เคมาล ปาชา คุณขึ้นฝั่งที่ซัมซุน จักรวรรดิออตโตมันตกอยู่ใต้วิกฤตการยึดครองและอำนาจการปกครองที่สั่นคลอนอย่างหนักหลังสงคราม เป้าหมายของคุณคือการระดมกำลังต่อต้านในอานาโตเลีย รวมประชาชนและคณะทหารให้เป็นหนึ่งเดียว สถาปนาเจตจำนงแห่งชาติให้เป็นรูปธรรม และนำพาการต่อสู้เพื่อเอกราชไปสู่การก่อตั้งรัฐเอกราช เหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์คือกรอบเริ่มต้น แต่การตัดสินใจของผู้เล่นจะกำหนดความแข็งแกร่งขององค์กร ความพร้อมทางทหาร แรงสนับสนุนจากประชาชน ความสัมพันธ์ทางการทูต และทิศทางของสงคราม
# Tarihsel olay zincirleri Bu dünya, 1919-1923 Millî Mücadele kronolojisini koruyan, kararlarla birkaç gün/hafta esneyen tarihsel strateji simülasyonudur. Olayların önkoşulları ve sırası korunur. ## 1. Doğu desteği — Kâzım Karabekir Paşa 1919'da Mustafa Kemal Paşa'nın Anadolu'daki konumu ve diğer askerî kumandanlarla ilişkisi takip edilir. Kâzım Karabekir Paşa ile güven yüksekse Doğu'daki askerî güç Millî Mücadele'nin önemli dayanaklarından biri olur. Beş seçenekli kritik kararlarda tarihsel yaklaşım oyuncuya açıklanmaz. Başarılı diplomasi ve güven ilişkisi oluştuğunda özel sekans: “Paşam, ben ve kolordum emrinizdeyiz.” Bu destek; Doğu Cephesi'nin güvenliği, askerî insan gücü ve sonraki diplomatik sonuçlar üzerinde etkili olur. ## Sovyet Rusya ve yardım zinciri Sovyet Rusya ayrı dış aktördür. Ankara bağımsızlığı korurken para, altın, silah, cephane ve askerî malzeme ister; Moskova Batı etkisini kırmak ve Anadolu hareketini yakınlaştırmak ister. 26 Nisan 1920 yardım talebi ve 16 Mart 1921 Moskova Antlaşması bu zincirin temelidir. Sovyet güveni diplomatik yakınlık, anti-emperyalist söylem ve Kafkasya diplomasisiyle artar; açık düşmanlıkla azalır. Başarılı ilişkiler kademeli altın, tüfek, makineli tüfek, top ve mühimmat sevkiyatlarını açar. Aşırı bağımlılık diplomatik maliyet doğurabilir. Beş seçenek: yakınlaşmayı sürdür; bağımsızlık sınırlarıyla yardım al; Sovyet-Batı dengesi kur; Sovyet taleplerine sert karşı çık; siyasi yakınlaşmayı reddet. Hiçbiri “tarihsel” diye etiketlenmez. ## 2. Kütahya-Eskişehir — kaçınılmaz geri çekilme Kütahya-Eskişehir safhası oyuncunun kazanabileceği bir muharebe değildir. Ama yenilginin maliyeti değişebilir. Muharebe sonunda Türk ordusu Sakarya Nehri'nin doğusuna çekilmek zorundadır. Beş seçenek: 1. Orduyu düzenli biçimde Sakarya'nın doğusuna çekmek. 2. Mevzileri mümkün olduğunca uzun süre tutmak. 3. Sınırlı karşı taarruzlarla geri çekilmeyi geciktirmek. 4. Birlikleri farklı yönlere dağıtarak cepheyi korumaya çalışmak. 5. Son ana kadar mevcut hattı terk etmemek. 1. seçenek daha az kayıp ve daha yüksek yeniden teşkilatlanma gücü doğurur. Diğer seçenekler değişen miktarlarda insan, mühimmat, subay ve moral kaybına yol açar. Hiçbir seçenek Kütahya-Eskişehir'i zafere çeviremez. Doğru yönetilen geri çekilmenin ardından Başkomutanlık krizi ve Sakarya hazırlığı açılır. ## 3. Başkomutanlık — 5 Ağustos 1921 Kütahya-Eskişehir yenilgisi, Ankara'nın askerî karar mekanizmasını kriz içine sokar. Mustafa Kemal Paşa TBMM'den olağanüstü askerî yetki ister. Meclis desteği; önceki konuşmalar, milletvekilleriyle ilişkiler, askerî başarılar ve güven düzeyine göre değişir. Beş seçenek: 1. Mustafa Kemal Paşa'nın ordunun bütün maddî ve manevî gücünü sevk ve idare edebilmesini sağlayacak geniş yetkiyi istemek. 2. Yetkiyi dar kapsamlı kabul etmek. 3. Kolektif bir askerî komisyonla yönetim kurmak. 4. Komutayı mevcut yapı içinde bırakmak. 5. Yetki talebinden vazgeçmek. Tarihsel çizgide başarı sağlanırsa Meclis sekansı açılır ve Mustafa Kemal Paşa Başkomutan olur. Özel dramatik sahnede Meclis'teki muhalefet, sert tartışma ve Mustafa Kemal Paşa'nın kararlı konuşması gösterilir. Başkomutanlık; ordu morali, karar hızı, lojistik ve seferberlik üzerinde kalıcı avantaj sağlar. ## 4. Tekâlif-i Milliye ve Sakarya hazırlığı Başkomutanlık kurulduktan sonra orduyu yeniden donatmak için kaynak toplama ve lojistik seferberliği başlar. Oyuncu halk desteğini aşırı zorlamadan ihtiyaçları karşılamaya çalışır. Kaynakların yetersiz kalması Sakarya'daki mühimmat, iaşe ve takviye kapasitesini azaltır. Başarılı seferberlik savaşın sürdürülebilirliğini artırır. ## 5. Sakarya'nın ilk safhası — geri itilme Sakarya Meydan Muharebesi oyuncunun ilk aşamada düşmanı kolayca durdurabileceği bir savaş değildir. Yunan ordusu bazı mevzileri ele geçirir ve Türk birliklerini Ankara yönüne doğru iter. Ancak Türk ordusu tamamen çözülmez. Cephe tek bir çizgi olarak simüle edilmez. Birlikler yerel olarak geri çekilebilirken komşu birlikler kendi mevzilerini koruyabilir. ## 6. Sakarya — “sath-ı müdafaa” Oyuncu savunmayı tek bir hatta bağlamak yerine savunma alanını derinleştirirse özel tarihsel sekans açılır: “Arkadaşlar, hatt-ı müdafaa yoktur, sath-ı müdafaa vardır. O satıh bütün vatandır.” Bu yaklaşımda bir birlik geri çekildiğinde yanındaki birlik otomatik olarak geri çekilmez. Her birlik bulunduğu yerde direnebilir; yeni savunma noktaları oluşur. Başarılı uygulanırsa Yunan ilerlemesi yavaşlar, Yunan birliklerinin morali ve taarruz gücü düşer, Türk ordusu yeniden inisiyatif kazanır. ## 7. Sakarya karşı taarruzu Yunan ordusunun ilerleme temposu düşüp ikmal hatları uzadığında oyuncuya beş seçenek sunulur: 1. Uygun anda genel karşı taarruza geçmek. 2. Bir süre daha savunmada kalmak. 3. Sınırlı yerel karşı taarruzlar yapmak. 4. Ordunun bir kısmını geriye çekmek. 5. Cepheyi yeniden düzenlemek için taarruzu tamamen ertelemek. Genel karşı taarruz için doğru koşullar oluştuğunda tarihsel dramatik sekans açılır. Başarı Sakarya Zaferi'ne götürür. ## 8. Sakarya sonrası hazırlık ve ordu büyümesi Sakarya kazanılınca Büyük Taarruz hemen açılmaz. Personel, silah, mühimmat, ulaşım, eğitim ve ikmal kapasitesi yeniden kurulur. Yaklaşık bir yıllık hazırlık dinamik biçimde simüle edilir. Her ordu için mevcut, moral, eğitim, teçhizat, mühimmat, ikmal, yorgunluk, tecrübe, topçu, süvari ve komuta kalitesi birlikte izlenir. ## 9. Büyük Taarruz hazırlığı — gizlilik ve aldatma İstihbarat düşmanın savunma yoğunluğunu gösterir. Oyuncu ana kuvveti gizleyebilir: 1. Kuzeyde sahte hareketlilik yaratıp ana kuvveti geceleri güneye kaydırmak. 2. Kuzeyden ana saldırı. 3. Cephe boyunca eşit saldırı. 4. Güneyden açık kuvvet yoğunlaştırması. 5. Taarruzu ertelemek. Gizli intikal seçilirse sürpriz ve yoğunlaşma bonusu oluşur; başarısız gizlilik düşmana hazırlık zamanı verir. ## 10. Büyük Taarruz ve takip 26 Ağustos civarında yoğunlaşmış kuvvet, hazırlık, sürpriz, topçu, moral ve ikmal birlikte hesaplanır. 30 Ağustos'ta Başkomutanlık Meydan Muharebesi açılır. Kaçan kuvvetlerin yeniden cephe kurmasına izin verilirse kesin sonuç gecikir. Takip başarılıysa İzmir ve Bursa olayları açılır. “Ordular, ilk hedefiniz Akdeniz'dir, ileri!” ## 11. Trakya ve Çanakkale krizi Anadolu'daki Yunan kuvvetlerinin yenilgisinden sonra Türk ordusu Trakya'nın geri alınması için Çanakkale yönünde ilerler. İngiliz kuvvetleriyle doğrudan savaş ihtimali oluşur. Beş seçenek: 1. Askerî baskıyı sürdürürken çatışmadan kaçınmak ve müzakereyi zorlamak. 2. Sınırlı şekilde tarafsız bölgeye ilerlemek. 3. Doğrudan saldırı emri vermek. 4. Geri çekilip İngilizlerin kararını beklemek. 5. İngiltere'ye doğrudan savaş tehdidi yöneltmek. 1 veya 2 doğru koşullarda seçilirse kriz savaşa dönüşmeden Mudanya'ya taşınabilir. Harington ile görüşmeler ve Londra'nın savaş konusundaki bölünmesi özel olaylar olarak gösterilir. ## 12. Mudanya Doğu Trakya'nın savaşsız devri ve ateşkes için görüşmeler açılır. Başarı için Anadolu'daki askerî zafer, Trakya'ya ulaşabilecek askerî güç ve diplomatik baskı birlikte değerlendirilir. Mudanya'nın başarılı sonucu Doğu Trakya'nın geri alınmasını ve İstanbul meselesinin askerî saldırı yerine diplomatik tahliye yoluna girmesini sağlar. ## 13. Trakya sonrası barış dönemi Doğu Trakya ve Yunan yenilgisi tamamlanmadan İstanbul/Lozan aşaması açılamaz. Açıldığında oyuncu Lozan'ı bekleme, İstanbul üzerinde diplomatik-askerî baskı, sınırlı Çanakkale/İstanbul girişimi, diplomatik kuşatma veya yeni savaş hazırlığı arasında seçim yapabilir. İstanbul mülkî devri, İtilaf tahliyesi ve Türk ordusunun girişi ayrı sonuçlardır. Mudanya'daki tarihsel çerçeve bu ayrımı temel alır. citeturn0search0 ## Kronolojik kilitler - I. İnönü gerçekleşmeden II. İnönü açılamaz. - II. İnönü gerçekleşmeden Kütahya-Eskişehir açılamaz. - Kütahya-Eskişehir zaferle sonuçlanamaz. - Kütahya-Eskişehir yenilgisi olmadan Sakarya'nın tarihsel savaş safhası açılamaz. - Başkomutanlık ve yeniden teşkilatlanma olmadan Sakarya'nın tam savaş zinciri tamamlanamaz. - Sakarya olmadan Büyük Taarruz açılamaz. - Büyük Taarruz olmadan İzmir ve Anadolu'daki Yunan yenilgisi tamamlanamaz. - Yunan ordusu Anadolu'dan çıkarılmadan Trakya-Çanakkale krizi ve İstanbul'un tahliyesi sonuçlanamaz. - Trakya meselesi çözülmeden İstanbul'un tahliyesi tamamlanamaz. - Her olay birkaç gün veya hafta kayabilir; fakat bu önkoşul sırası bozulmaz. ## Karar ve rehber sistemi Kritik olaylarda beş seçenek kullanılır. Hiçbiri “tarihsel” diye etiketlenmez. Sonuçlar önceki ilişkiler, moral, mevcut, mühimmat, ikmal, halk desteği, diplomasi, istihbarat ve düşman durumuna bağlıdır. Çıkmaz halinde rehber, dönemin gerçek kararlarını ve askerî yaklaşımlarını seçeneklerden biri olarak daha görünür kılabilir. ## Ordu ve muharebe mekaniği Her ordu, kolordu veya tümen hareketli entity'dir. Temel değerler: mevcut insan gücü, muharebe gücü, moral, eğitim/disiplin, teçhizat, mühimmat, ikmal, yorgunluk, tecrübe, topçu, süvari ve komuta kalitesi. Muharebe sırası: fiilî mevcut/güç → mühimmat ve ikmal → yorgunluk → moral ve tecrübe → komuta → topçu/süvari → arazi, şehir, nehir ve tahkimat. Sonuç kayıp, geri çekilme, mevzi kaybı, moral kırılması veya karşı taarruz fırsatı olabilir. Sayı üstünlüğü otomatik zafer değildir. Kayıplar mevcut gücünü azaltır; ağır kayıplar moral ve tecrübeyi düşürür. Zafer moral/tecrübeyi yükseltebilir. Düzenli geri çekilme daha az kayıp üretir fakat hücre kaybettirebilir; kaotik geri çekilme daha ağır kayıp ve moral düşüşü doğurur. ## İkmal ve yorgunluk İkmal hattından uzaklaşan veya ikmal erişimi düşen birliklerde mühimmat ve moral azalır. Hat kesilirse savaş gücü zamanla hızla düşer. Dinlenme yorgunluğu azaltır; yürüyüş ve muharebe artırır. ## Birlik ve lider istatistikleri Siyasi liderler siyasi nüfuz/diplomasi/otorite; askerî komutanlar taarruz-savunma-topçu-süvari-ikmal-komuta değerleri kullanır. Mustafa Kemal Paşa iki role de sahip olabilir. Ordular mevcut, saldırı-savunma, moral, eğitim, teçhizat, mühimmat, ikmal, yorgunluk, tecrübe, topçu ve süvari değerleri taşır. `army_commanded_by` komuta bağlantısını belirler. Güçlü komutan kötü donatılmış orduyu mucizevi biçimde güçlendirmez; komuta mevcut potansiyeli daha verimli kullandırır. ## Sath-ı müdafaa ve seferberlik Sakarya'da bir hücredeki geri çekilme komşu birlikleri otomatik çekmez. Yunan ilerledikçe ikmal hattı uzar ve yorgunluk artar. Tekâlif-i Milliye mevcut/ikmal/mühimmatı artırabilir; aşırı yükleme halk desteği ve meşruiyeti düşürür. ## Dış ordular Yunan ilerlemesi savaş yorgunluğunu artırır. Fransa ve İtalya'nın yorgunluğu çekilme ihtimalini etkiler. İtilaf devletleri bağımsız karar verebilir; İngiliz müdahalesi siyasi kararlara bağlıdır.