Gerçek dünya, gerçek güç dengeleri, değişen tarih
# Dünya2026 2026 tarihli gerçek dünya coğrafyasını temel alan küresel bir strateji ve rol yapma simülasyonudur. Harita sabit coğrafi hücrelerden oluşur. Devletler, şehirler, kurumlar ve diğer aktörler bu coğrafya üzerinde temsil edilir. Bir devlet birden fazla hücreyi kontrol edebilir. Başkentler ve büyük şehirler landmark olarak, devletler ve kurumlar entity olarak temsil edilir. Kontrol değişiklikleri hücre düzeyinde izlenir; şehir kontrolü ile çevresindeki bölgenin kontrolü aynı şey değildir. ## Harita UI/UX hedefi Harita her zaman ana çalışma alanıdır. Oyuncu ülke, hücre, şehir, liman veya askerî aktöre tıkladığında seçim tek bir sağ bilgi panelinde açılır; aynı anda birden fazla büyük pencere haritayı kapatmaz. ### Ülke seçimi Ülke seçildiğinde panel sırası: genel durum, diplomasi, ekonomi, ordu, bölgeler, şehirler ve altyapı. Haritada seçili ülke vurgulanır; diğer ülkeler daha düşük görsel ağırlıkla gösterilir. ### Bölge seçimi Bir hücre seçildiğinde panelde kontrol eden devlet, çatışma durumu, stratejik değer, şehirler, limanlar ve mevcut birlikler gösterilir. Savaş halinde en önemli eylemler panelin üst kısmında görünür: Saldır, Savun, Takviye, Geri Çekil. ### Askerî emir akışı Askerî aktör seçildiğinde önce kaynak hücre, ardından hedef hücre seçilir. Emir uygulanmadan önce kısa bir önizleme gösterilir: operasyonel etkinlik, ikmal, hava/deniz kontrolü, hedef stratejik değeri ve tahmini risk sınıfı. Son onaydan sonra sonuç harita üzerinde renk, cephe ve durum etiketiyle görünür. ### Zoom davranışı Uzak görünümde ülke adları ve başkentler; orta yakınlıkta büyük şehirler, limanlar ve ana askerî aktörler; yakın görünümde daha küçük şehirler, birlikler ve cephe detayları gösterilir. Etiketler üst üste binmemeli ve haritayı kapatmamalıdır. ### Mobil kullanım Mobilde sağ panel yerine alttan açılan sheet tercih edilir. Ana eylemler başparmak erişimine yakın tutulur; harita sürükleme ve zoom hareketleri ile emir butonları birbirine engel olmaz. ## Ülke yönetim ekranı Ülke yönetimi tek bir kalıcı panel mantığıyla tasarlanır. Üst bölümde ülke adı, bayrak alanı, ekonomik kapasite, diplomatik etki ve güvenlik durumu görünür. Alt bölüm sekmelidir: Genel, Diplomasi, Ekonomi, Ordu, Bölgeler ve Altyapı. Diplomasi sekmesinde hedef ülke seçildiğinde iki ülke haritada birlikte vurgulanır. Aktif anlaşmalar küçük durum rozetleriyle gösterilir; yeni eylemler tek satırlık butonlar halinde gruplanır. Kritik kararlar haritayı kaplayan ayrı sayfalar yerine aynı panel içinde önizlenir. Ekonomi sekmesinde ana odak üç gösterge olmalıdır: ekonomik kapasite, ticaret erişimi ve savaş kaynaklı baskı. Güvenlik ve ordu bilgileri ekonomi ekranını gereksiz ayrıntıyla doldurmamalıdır. Masaüstünde sağ panel yaklaşık ekranın dörtte birini kaplayan dar bir yönetim sütunu gibi davranır. Mobilde aynı içerik alt sheet olarak açılır; tam ekran yalnızca ayrıntılı karşılaştırma gerektiğinde kullanılır. ## Olay akışı ve bildirim UX'i Ekranın bir köşesinde kompakt bir olay akışı bulunur. Bildirimler önem seviyesine göre ayrılır: kritik kararlar belirgin, bilgi amaçlı olaylar daha sakin görünür. Aynı tür tekrar eden olaylar gruplanarak görsel kalabalık azaltılır. Oyuncunun cevap vermesi gereken durumlar 'Karar Bekliyor' alanında toplanır. Bu alan savaş emirlerinden ayrı tutulur; oyuncu hangi kararın askerî, hangisinin diplomatik veya ekonomik olduğunu hızlıca anlayabilmelidir. Olay günlüğü filtrelenebilir olmalıdır: Savaş, Diplomasi, Ekonomi, Altyapı ve Dünya. Bir olaya tıklanınca harita ilgili ülke, bölge veya şehre odaklanır ve sağ panel doğrudan ilgili sekmeyle açılır. ## Yönetim deneyimi ilkeleri Bir ekranda yalnızca bir ana karar akışı öne çıkarılmalıdır. Oyuncu aynı anda çok sayıda büyük panel, modal ve uyarıyla karşılaşmamalıdır. Ana harita her zaman görünür kalmalı; detaylar sağ panel veya mobil alt sheet içinde açılmalıdır. Renk tek başına anlam taşımamalıdır. Çatışma, işgal, hasar, ittifak ve ekonomik baskı durumları renk yanında ikon veya kısa metin etiketiyle de gösterilmelidir. Bu yaklaşım hem okunabilirliği hem erişilebilirliği artırır. ## Ülke içi yönetim UI/UX Ülke paneline Yönetim sekmesi eklenir. Bu sekmede dört ana politika kartı bulunur: Vergi, Savunma Bütçesi, Ticaret Yatırımı ve Savaş Ekonomisi. Her kart mevcut politika, beklenen kısa vadeli etki ve olası maliyeti tek satırda gösterir. Politika değiştirildiğinde kullanıcıya anında sonuç vaat edilmez; bunun yerine 'beklenen etkiler' önizlemesi gösterilir. Örneğin Yüksek Savunma Bütçesi için askerî hazırlık ve ikmal desteği olumlu, ekonomik maliyet olumsuz etki olarak işaretlenir. Yönetim ekranının üstünde İç Düzen durumu Normal, Baskı Altında veya Kriz rozetiyle özetlenir. Bu durum ekonomi, savaş süresi, işgal ve altyapı kayıplarının birleşiminden türetilir; ayrı ve gereksiz bir sayı kalabalığı yaratılmaz. ## Araştırma ve modernizasyon UI/UX Ülke paneline Araştırma sekmesi eklenir. Büyük teknoloji ağacı yerine beş sade kategori kullanılır: Kara, Hava, Deniz, Lojistik ve Ekonomi/İstihbarat. Her kategori içinde proje kartları bulunur. Kartta proje adı, kalan süre, ekonomik maliyet, ilerleme çubuğu ve beklenen etki kısa biçimde gösterilir. Aynı anda yürütülebilecek proje sayısı sınırlı tutulur; oyuncu aktif projeleri üstte sabit bir alanda görür. Örnek proje kartları: Mekanize Lojistik, Hava Savunma Ağı, Deniz İkmal Doktrini, Sanayi Otomasyonu ve Sinyal İstihbaratı. Bir karta dokunulduğunda ayrıntı aynı panel içinde açılır; haritayı kaplayan ayrı ekran kullanılmaz. Modernizasyon sonucu soyut bir 'seviye +1' yerine Askerî Hazırlık, İkmal, Hava/Deniz Kontrolü veya uzun vadeli Ekonomik Ölçek üzerinde hissedilir. ## İstihbarat UI/UX Ülke paneline İstihbarat sekmesi eklenir. Burada hedef ülke veya bölge seçildiğinde bilgi güven düzeyi açıkça gösterilir: Doğrulanmamış, Muhtemel veya Doğrulanmış. Rakip askerî değerleri her zaman kesin sayı olarak gösterilmez. Güven düşükse yaklaşık aralık veya belirsiz etiket kullanılır; güven yükseldikçe bilgi netleşir. Böylece arayüz oyuncuya sahte kesinlik vermez. Ana eylemler dört kompakt kart halinde sunulur: Keşif, Sinyal Toplama, Karşı İstihbarat ve Yanıltma. Her kart tahmini süre, diplomatik risk ve beklenen bilgi kazanımını gösterir. Haritada istihbarat modu açıldığında normal siyasi renkler tamamen kaybolmaz; bunun yerine bilgi yoğunluğu yarı saydam katmanla gösterilir. Eski bilgiler soluk, güncel ve doğrulanmış bilgiler daha belirgin görünür. ## Lojistik UI/UX Haritada Lojistik modu bulunur. Bu mod açıldığında kara ikmal hatları, aktif liman bağlantıları ve hava ikmal erişimi sade çizgilerle gösterilir; normal siyasi harita tamamen kaybolmaz. Bir askerî aktör seçildiğinde panelde İkmal Seviyesi, bağlı ana ikmal kaynağı, hattın durumu ve kritik darboğazlar görünür. Riskli veya kesilmiş hatlar uyarı rozetiyle belirtilir. Cepheye takviye gönderirken oyuncu yalnızca birlik gücünü değil, hedefe ulaşan ikmal kapasitesini de görür. Uzak veya zayıf bağlantılı cephelerde 'İkmal yetersiz' uyarısı saldırı onayından önce gösterilir. Limanlar lojistik görünümünde özel önem kazanır. Hasarlı veya Devre Dışı bir liman, bağlı deniz ikmal hattını zayıflatır; alternatif liman veya kara bağlantısı varsa sistem bunu öneri olarak gösterir. ## İlk 10–15 Dakika Deneyimi Oyuncu bir devlet veya askerî aktörle oyuna girdiğinde harita doğrudan ilgili bölgeye odaklanır ve ilk anda yalnızca en gerekli bilgiler öne çıkarılır. Amaç, oyuncuyu aynı anda ekonomi, diplomasi, savaş, araştırma ve istihbarat ekranlarıyla boğmamaktır. İlk oturumda üç doğal başlangıç yolu görünür olmalıdır: ülke durumunu incelemek, komşu/ilgili aktörlerle diplomatik veya ekonomik temas kurmak ya da bir askerî aktör üzerinden savunma ve harekât planını hazırlamak. Bunlar zorunlu görev değildir; oyuncu istediği sırayı seçebilir. İlk önemli karar verilene kadar düşük önemdeki dünya olayları arka planda tutulur. Kritik saldırı, ikmal kesintisi, diplomatik teklif veya altyapı tehdidi varsa yine görünür. Böylece ilk dakikalarda arayüz sakin kalırken dünya simülasyonu durmaz. Bir devlet seçildiğinde başlangıç kontrol listesi kısa tutulur: ana bölgeleri gör, başkent ve kritik limanları incele, en az bir askerî aktörün ikmal durumuna bak ve bir diplomatik/ekonomik seçenek değerlendir. Her adım tamamlandıkça ilgili panelin kullanım amacı öğrenilmiş olur. Savaş başlatmak başlangıçtan itibaren mümkündür ancak oyun bunu varsayılan ilk hareket olarak dayatmaz. Saldırı seçildiğinde kaynak–hedef–önizleme–onay akışı korunur; oyuncu özellikle ikmal, rezerv ve diplomatik maliyeti görmeden emri onaylamaz. ## Gerçek Dünya Başlangıç Ölçeği Dünya2026'da ülkeler ekonomik büyüklük bakımından eşit başlamaz. Ekonomik Ölçek 0–100 değeri ülkeler arasında karşılaştırılabilir bir başlangıç göstergesidir ve esas olarak Dünya Bankası WDI 2025 nominal GSYH verisinin logaritmik dönüşümünden üretilir. Haritadaki devletler içinde en büyük ekonomik taban 100'e, en küçük taban 5'e yakınlanır; böylece çok büyük farklar korunurken küçük ekonomiler sıfıra sıkışmaz. 2025 Dünya Bankası değeri bulunmayan sınırlı örneklerde veri tablosundaki en güncel Dünya Bankası değeri veya belirtilmiş IMF/UN değeri kullanılır. Bu puan ekonomik refah, kişi başına gelir ya da siyasi değerlendirme değildir; yalnızca oyunun başlangıç ekonomik ölçeğini besler. Diplomatik Hareket Alanı ve Rezerv Kullanılabilirliği aktörün kendi tabanına göre durum göstergeleridir. Askerî Kaynak Ölçeği ise SIPRI 2025 harcama verisinden türetilen ülkeler arası karşılaştırılabilir kaynak tabanıdır; savaş sonucu değildir. ## İlk Test Senaryosu ve Başlangıç Kararları İlk prototip testi Türkiye–Suriye sınır hattını kullanır. Bu senaryonun amacı bir tarafı kazanan ilan etmek değil; harita seçimi, askerî emir, ikmal, şehir kontrolü, diplomatik baskı ve olay günlüğünün aynı oturumda çalışıp çalışmadığını doğrulamaktır. ### Devlet rolüyle başlangıç Bir devlet aktörü seçildiğinde ilk ekranda en fazla beş ana seçenek görünür: 1. Genel Durumu İncele — ana bölgeler, başkent, önemli şehirler ve kritik altyapı görünür. 2. Diplomatik Temas — seçilen başka bir devletle görüşme, ticaret veya erişim seçenekleri açılır. 3. Ekonomi ve Yönetim — vergi, savunma bütçesi, ticaret yatırımı ve savaş ekonomisi kartları açılır. 4. Orduyu İncele — bağlı askerî aktörler, hazırlık, ikmal, rezerv ve mevcut konumları gösterilir. 5. İstihbarat Topla — hedef ülke veya bölge için keşif ve bilgi güven seviyesi gösterilir. ### Askerî rolle başlangıç Bir askerî aktör seçildiğinde başlangıç paneli sade tutulur: Konumu Gör, İkmal Durumunu İncele, Savunma Hazırla, Takviye Planla ve Saldırı Planla. Saldırı Planla seçilirse kaynak–hedef–önizleme–onay akışı açılır. ### Türkiye–Suriye test akışı Test 1 — Türkiye Cumhuriyeti veya Türk Silahlı Kuvvetleri ile başla. Harita Türkiye ve güney sınır hattına odaklanır. Türkiye Güney Cephe Komutanlığı seçilebilir olmalı; Gaziantep, Kilis, Antakya, Halep ve İdlib etiketleri yakın zoom seviyesinde okunmalıdır. Test 2 — Türkiye Güney Cephe Komutanlığı seçildiğinde ana ulusal Askerî Kaynak Ölçeği bağlamı, ikmal, Rezerv Kullanılabilirliği, Askerî Hazırlık ve kara kuvvet alanı görünür. Oyuncu doğrudan saldırmak yerine Savunma Hazırla veya Takviye Planla seçeneklerini de kullanabilmelidir. Test 3 — Saldırı Planla seçilirse hedef olarak Suriye hücresi veya Halep/İdlib gibi stratejik noktalar seçilebilir. Onaydan önce risk, ikmal, rezerv, hedef savunması ve olası diplomatik maliyet görünür. Önizleme kesin sonuç veya garanti edilmiş zafer göstermez. Test 4 — Emir çözüldüğünde kontrol otomatik olarak tüm Suriye'ye geçmez. Başarısızlıkta mevcut kontrol korunur; kısmi başarıda hedef şehir Tartışmalı olabilir; belirgin başarıda şehir yerel kontrolü değişebilir ve ilgili hücre İşgal Altında durumuna geçebilir. Test 5 — Muharebe sonrasında olay günlüğünde savaş sonucu görünür. İkmal ve rezerv değişiklikleri askerî aktör paneline yansır; diplomatik baskı veya küresel gerilim etkilenmişse dünya göstergelerinde görülür. Oyuncu bir sonraki karar olarak devam saldırısı, savunma, takviye, geri çekilme veya diplomatik temas seçeneklerinden birini seçebilir. ### İlk üç karar döngüsü Birinci döngü oyuncunun harita ve kendi kapasitesini tanımasına ayrılır. İkinci döngüde en az bir anlamlı ekonomik, diplomatik, istihbarî veya askerî karar alınması beklenir. Üçüncü döngüde ilk kararın sonucu görünür olmalı ve oyuncuya yeni bir tercih üretmelidir. Sistem oyuncuya zorunlu bir senaryo yolu dayatmaz; sonuçlar alınan kararlar ve simülasyon durumuna göre dallanır. ### Prototip kabul ölçütleri İlk test başarılı sayılırsa oyuncu seçtiği devlet/askerî aktörü haritada bulabiliyor, en az bir şehir veya bölge seçebiliyor, bir askerî emri önizleyip uygulayabiliyor, sonuçta kontrol/ikmal/rezerv gibi en az bir kalıcı değerin değiştiğini görebiliyor ve olay günlüğünden bu sonucun nedenini anlayabiliyor olmalıdır. Bu beş noktadan biri çalışmıyorsa sonraki sürümde öncelikli hata olarak ele alınır. ## Askerî Başlangıç Ölçeği — Veri Katmanı v1 Askerî aktörler eşit mutlak kapasitede varsayılmaz. Ulusal askerî aktörlerde erişilebildiği yerde SIPRI 2025 askerî harcama verisi ham kaynak derinliği bağlamı olarak kullanılır. Bu tutar doğrudan "muharebe gücü" değildir; SIPRI metodolojisi de askerî harcamayı kapasite çıktısından ziyade askeriyeye ayrılan kaynakların bir girdisi olarak ele alır. Askerî Kaynak Ölçeği ulusal yapısal kaynak tabanıdır. Rezerv Kullanılabilirliği, Askerî Hazırlık ve İkmal Seviyesi aktörün güncel durumunu; Hava/Deniz Kontrolü ise belirli harekât alanındaki yerel durumu gösterir. SIPRI 2025 karşılaştırmalı değerinin güvenilir biçimde bulunmadığı aktörlerde tutar uydurulmaz. Alt cephe komutanlıkları da bağımsız ülke bütçesine sahipmiş gibi değerlendirilmez; ana ulusal askerî aktörün kaynak bağlamını devralır ve kendi ikmal/hazırlık değerleri operasyon sırasında değişir. ## Kara–Hava–Deniz Kuvvet Ayrımı Ulusal askerî aktör, ülkenin müşterek komuta ve toplam askerî kaynak bağlamını temsil eder. Kara, hava ve deniz alt aktörleri ise kendi harekât alanlarında emir alan ayrı askerî aktörlerdir. Bu ayrım ilk aşamada Türkiye, Amerika Birleşik Devletleri, Birleşik Krallık, Almanya, Fransa, Çin ve Ukrayna için uygulanmıştır; diğer devletler aynı model doğrulandıkça genişletilir. Kara kuvveti kara hücrelerinde savunma, ilerleme, takviye ve işgal harekâtının ana aktörüdür. Hava kuvveti hava kontrolü, keşif, hava desteği ve hava ikmali etkilerini üretir. Deniz kuvveti deniz kontrolü, deniz ikmali, kıyı erişimi ve deniz aşırı harekât desteğini temsil eder. Bir kuvvet kolunun kendi alanında başarı sağlaması diğer alanlarda otomatik üstünlük yaratmaz. Bu alt aktörler başlangıçta haritayı kalabalıklaştırmamak için off-map tutulabilir; bir emir, kriz veya konuşlanma gerektiğinde ilgili harekât alanına bağlanırlar. Ulusal askerî aktör ile alt kuvvetler aynı kaynağı iki kez saymaz: alt aktörler ulusal ölçeğin bileşenleridir, ayrı ek bütçe veya ek personel havuzu değildir. Alt kuvvet kollarında Askerî Kaynak Ölçeği ayrıca puanlanmaz; ana ulusal aktörden bağlam olarak devralınır. Rezerv, hazırlık, ikmal ve yerel hava/deniz kontrolü kuvvet koluna göre değişebilir. Personel ve platform verileri açıklamalarda kaynak tarihleriyle tutulur. ### Askerî kaynak ölçeği v1 Ulusal askerî aktörlerde karşılaştırılabilir ilk sayısal kaynak katmanı SIPRI 2025 askerî harcama verisinden türetilir. Ham dolar tutarları logaritmik olarak 5–100 aralığına çevrilir; bu yalnızca kaynak büyüklüğünü sıkıştırılmış bir oyun ölçeğine dönüştürür. Harcama, personel, platform kalitesi, coğrafya, eğitim veya operasyonel sonuçla eş anlamlı değildir. 2025 SIPRI karşılaştırmalı değeri bulunmayan ulusal aktörlerde Askerî Kaynak Ölçeği boş bırakılır; sayı uydurulmaz. Kara, hava, deniz ve cephe alt aktörleri ulusal bütçeyi tekrar saymaz; kendi değerleri boş olduğunda ana ulusal askerî aktörün kaynak ölçeğini bağlam olarak kullanırlar. Kuvvet koluna özgü güncel resmî personel ve faaliyet verileri açıklamalarda ayrıca tutulur ve veri kapsamları farklıysa doğrudan tek bir sıralama puanına karıştırılmaz. ### Platform kapasitesi v1 Kuvvet kolu açıklamalarında resmî ve tarihli personel/platform verileri bulunabildiği ölçüde tutulur. İlk doğrulanmış paket ABD, Birleşik Krallık ve Fransa'nın hava/deniz; Birleşik Krallık ve Fransa'nın kara kapasitesine somut envanter bağlamı ekler. Almanya güncel personel verisiyle; Türkiye faaliyet temposuyla; Çin ve Ukrayna ise güvenilir karşılaştırılabilir sayı bulunmayan alanlarda sayısal tahmin uydurmadan temsil edilir. Farklı tarih ve kapsamlı veriler tek bir otomatik "güç skoru"na toplanmaz. ## V2 Oyuncu Başlangıcı ve Görünür Statlar Başlangıç rol seçiminde yalnızca devlet aktörleri öne çıkarılır; askerî aktörler ülke seçildikten sonra yönetim içinden erişilen komuta unsurlarıdır. Oyuncuya iç stat kimlikleri yerine Türkçe etiketler gösterilmelidir: İkmal Seviyesi, Rezerv Kullanılabilirliği, Askerî Hazırlık, Hava Kontrolü, Deniz Kontrolü, Askerî Kaynak Ölçeği ve Diplomatik Hareket Alanı. Askerî aktörlerde Diplomatik Hareket Alanı gösterilmez. Devlet aktörlerinde ise askerî hazırlık, ikmal, rezerv ve kuvvet alanı gibi yalnızca askerî aktörlere anlamlı olan değerler gösterilmez. Böylece panel yalnızca seçili aktör türü için anlamlı bilgileri taşır. Hazırlık emri bir sohbet cevabı değil, zaman ilerletilerek çözülen oyun eylemidir. Oyuncu emri verdiğinde önce eylem niyeti oluşur; dünya zamanı/tur ilerlediğinde sonuç hesaplanır. Başarılı çözümde ilgili askerî aktörün Hazırlığı bir kademe yükselir ve İkmali 5 puan düşer. Panelde kalıcı değişim ancak tur çözüldükten sonra görünmelidir.
2026 dünyasında devletler, şehirler, ordular ve stratejik kurumlar gerçek coğrafya üzerinde hareket eder. Siyasi kontrol bölge bölge değişebilir; savaş, diplomasi ve ekonomi kalıcı sonuçlar doğurur.
# Bölgesel Kontrol Harita kontrolü hücre düzeyinde değişir. Bir askerî veya diplomatik sonuç, yalnızca ilgili hücrelerin kontrolünü değiştirir; bir ülkenin tamamı otomatik olarak el değiştirmez. # Komşuluk ve Erişim Kara harekâtları komşu kara hücreleri üzerinden yürütülür. Deniz veya hava yoluyla erişim için uygun taşıma ve erişim kapasitesi gerekir. # Şehirler Bir şehir landmark'ının kontrolü değiştiğinde çevresindeki bütün bölgenin kontrolü otomatik olarak değişmez. # İkmal Uzak veya kesilmiş ikmal hatları askerî etkinliği düşürür. Limanlar, havaalanları ve ulaşım düğümleri uzun menzilli operasyonlarda önem taşır. # Savaş Motoru ## Saldırı başlatma Bir kara saldırısı, saldıran askerî aktörün kontrolündeki veya erişebildiği bir hücreden komşu düşman hücresine yönelir. Deniz aşırı veya hava indirmeli saldırılar için uygun deniz ya da hava erişimi gerekir. ## Muharebe çözümü Askerî Kaynak Ölçeği yapısal kaynak bağlamıdır. Muharebede hazırlık, ikmal, hava/deniz kontrolü, stratejik değer, erişim ve kayıplarla birlikte değerlendirilir. Alt aktör ölçeği boşsa ana ulusal aktörün ölçeği kullanılır. Ölçek bilinmiyorsa sıfır sayılmaz; belirsizlik artar. Harcama tek başına sonucu belirlemez. ## İkmal, hazırlık ve yıpranma Düşük ikmal askerî etkinliği azaltır. "Hazırlık yap" bir sohbet açıklaması değil, tur çözümünde uygulanan eylemdir. Dünya zamanı ilerletildiğinde İkmal en az 10 ise Hazırlık bir kademe yükselir ve İkmal 5 düşer; değilse eylem başarısız olur. Tur çözülmeden statlar değişmiş gibi anlatılmaz. Rezerv, Askerî Kaynak, hava/deniz ve bölge kontrolü değişmez. ## Bölge işgali Bir hücrenin askerî olarak ele geçirilmesi halinde Çatışma Durumu önce İşgal Altında veya Tartışmalı olabilir. Egemen kontrolün kalıcı değişmesi için işgalin sürmesi, savunmanın çözülmesi, teslimiyet veya antlaşma gibi ek bir sonuç gerekir. Böylece kısa süreli baskın ile kalıcı toprak değişikliği ayrılır. ## Şehir ve altyapı Başkent, büyük şehir veya limanın kaybı bulunduğu hücreye ciddi operasyonel ve siyasi baskı uygular; ancak tek başına tüm ülkenin teslim olması anlamına gelmez. Hasarlı veya devre dışı bir liman deniz ikmalini, hava üssü ise hava operasyonlarını sınırlar. ## Hava ve deniz kontrolü Hava Kontrolü saldırı desteğini, keşfi ve ikmal güvenliğini etkiler. Deniz Kontrolü çıkarma, deniz ikmali ve kıyı operasyonlarının güvenliğini etkiler. Bu üstünlükler bölgeseldir ve savaş ilerledikçe değişebilir. ## Kayıplar ve rezerv Uzayan çatışmalar Rezerv Kullanılabilirliği ve İkmal Seviyesini tüketir. Ağır kayıplar Askerî Hazırlığı düşürür; ulusal kaynak ölçeği ancak uzun süreli kayıp ve yetersiz yenilemeyle aşınır. ## Ateşkes ve barış Ateşkes mevcut cephe hattını dondurabilir fakat otomatik olarak egemenlik devri yapmaz. Kalıcı sınır değişikliği ayrı bir diplomatik anlaşma, teslimiyet veya açık siyasi düzenleme gerektirir. ## Küresel gerilim Büyük devlet çatışması, yeni cepheler ve stratejik altyapı saldırıları Küresel Gerilimi yükseltir; yükselen gerilim üçüncü taraf tepkilerini artırır. # Türkiye–Suriye İlk Saldırı Akışı ## 1. Kaynak seçimi Oyuncu önce kendi askerî aktörünü seçer. Türkiye tarafında örnek kaynak aktör Türkiye Güney Cephe Komutanlığıdır; Suriye tarafında örnek savunma aktörü Suriye Kuzey Savunma Grubudur. Kaynak seçildiğinde yalnızca erişilebilir hedefler vurgulanır. ## 2. Hedef seçimi Hedef bir hücre veya o hücre içindeki stratejik şehir olabilir. Türkiye–Suriye test akışında İdlib ve Halep, Suriye hücresi içindeki öncelikli hedef noktalarıdır. Bir şehir hedeflenmesi, bütün Suriye hücresinin otomatik olarak ele geçirilmesi anlamına gelmez. ## 3. Saldırı önizlemesi Onaydan önce tek bir özet panelinde saldıranın Askerî Kaynak Ölçeği, İkmal Seviyesi, Rezerv Kullanılabilirliği, Hava Kontrolü ve Kuvvet Alanı; savunulan bölgenin Çatışma Durumu ve Stratejik Değeri; hedef şehrin Savunma Duruşu gösterilir. Sonuç kesin zafer tahmini olarak değil, Düşük / Orta / Yüksek risk sınıfı ve öne çıkan risk nedenleriyle sunulur. ## 4. Emir seçenekleri Saldır emri üç yoğunluktan biriyle verilir: Sınırlı, Standart veya Yoğun. Daha yüksek yoğunluk kısa vadeli baskıyı artırır ancak ikmal ve rezerv tüketimini de yükseltir. Savunan taraf Savun, Takviye veya Geri Çekil seçeneklerinden birini kullanabilir. ## 5. Muharebe sonucu Muharebe sonunda saldıran ve savunan aktörlerin ikmal, rezerv kullanılabilirliği ve gerekiyorsa askerî hazırlık değerleri güncellenir. Başarısız saldırıda kontrol değişmez. Kısmi başarıda hedef şehir Tartışmalı duruma geçebilir. Belirgin askerî başarıda şehir Yerel Kontrol değeri saldıran tarafa geçebilir ve hücrenin Çatışma Durumu İşgal Altında olabilir. ## 6. Kalıcı sınır değişimi Bir şehrin veya bölgenin ele geçirilmesi Başlangıç Kontrolü değerini tek başına değiştirmez. Hücrenin kalıcı siyasi kontrolünün değişmesi için sonraki safhada teslimiyet, uzun süreli fiilî kontrol veya antlaşma gerekir. # Ekonomi ve Diplomasi Entegrasyonu ## Savaşın ekonomik maliyeti Ekonomik Ölçek ülkeler arası karşılaştırılabilir başlangıç tabanıdır. Ağır savaş, altyapı kaybı ve kalıcı ticaret kesintileri bunu kademeli düşürür; kısa şoklar önce piyasa ve ticaret göstergelerine yansır. ## Liman ve ticaret etkisi Bir limanın Hasarlı veya Devre Dışı duruma geçmesi, o limana bağlı deniz ikmalini ve ticaret erişimini azaltır. Birden fazla büyük limanın aynı anda etkilenmesi Küresel Ticaret Akışı değerini düşürebilir ve Küresel Piyasa Stresi değerini yükseltebilir. ## Bölgesel işgal ve ekonomi Stratejik değeri yüksek bir bölgenin uzun süre Tartışmalı veya İşgal Altında kalması, ilgili devletlerin Ekonomik Ölçeği üzerinde baskı oluşturabilir. Etki savaşın süresi, altyapı durumu ve ticaret bağlantılarına göre artar. ## Diplomatik baskı Çatışma uzadıkça, yeni bölgeler işgal edildikçe veya kritik altyapı zarar gördükçe Uluslararası Diplomatik Baskı artabilir. Yüksek baskı ateşkes, müzakere, arabuluculuk veya yaptırım benzeri oyun içi diplomatik sonuçların ortaya çıkma olasılığını yükseltir. ## Küresel gerilim bağlantısı Küresel Gerilim, Küresel Piyasa Stresi ve Uluslararası Diplomatik Baskı birbirinden ayrı değerlerdir. Büyük devletlerin çatışmaya doğrudan katılması gerilimi; kritik ticaret yollarının kesintiye uğraması piyasa stresini; işgal ve uzun süreli savaş diplomatik baskıyı daha fazla etkiler. ## Barışın ekonomik etkisi Ateşkes veya barış anlaşması savaş kaynaklı ekonomik baskıyı hemen tamamen sıfırlamaz. Ticaret yolları, limanlar ve altyapı normale döndükçe Küresel Ticaret Akışı kademeli olarak toparlanır; piyasa stresi ve diplomatik baskı zaman içinde azalabilir. # Diplomasi Sistemi Devletler Düşmanca, Gergin, Nötr, İşbirliği veya Müttefik ilişkiler kurabilir. Ticaret anlaşması, askerî erişim, ittifak, yaptırım, ambargo, güvence, ateşkes, barış ve arabuluculuk kararları ekonomi, askerî kapasite, aktif savaşlar ve diplomatik baskı dikkate alınarak çözülür. İttifak otomatik savaş ilanı değildir; barış anlaşmasında toprak devri veya üs erişimi ancak açık madde varsa uygulanır. # Yapay Zekâ Devlet Davranışı Oyuncu tarafından yönetilmeyen devletler her karar döngüsünde güvenlik, ekonomi, diplomasi ve askerî sürdürülebilirliği birlikte değerlendirir. Hiçbir devlet yalnızca askerî kaynağı yüksek olduğu için savaşa girmez; ikmal, Ekonomik Ölçek, diplomatik baskı, mevcut cepheler ve beklenen kazanç birlikte dikkate alınır. Bir hücre Tartışmalı veya İşgal Altında olduğunda savunma, takviye, ikmal ve geri çekilme seçeneklerinin önceliği artar. Başkent, liman veya yüksek stratejik değerli bölge tehdit altındaysa savunma önceliği daha da yükselir. Saldırı kararı; hedefin stratejik değeri, erişilebilirliği, Askerî Kaynak Ölçeği, İkmal Seviyesi, Rezerv Kullanılabilirliği ve diplomatik maliyet üzerinden değerlendirilir. Uzun ikmal hattı, düşük rezerv veya birden fazla aktif cephe yeni saldırı isteğini azaltır. İkmal Seviyesi 30'un altına indiğinde büyük çaplı yeni saldırıların önceliği düşer. Rezerv Kullanılabilirliği 20'nin altına indiğinde savunma, ateşkes ve müzakere seçeneklerinin ağırlığı artar. Bu eşikler otomatik teslimiyet yaratmaz; yalnızca karar önceliklerini değiştirir. Yüksek Uluslararası Diplomatik Baskı ateşkes, arabuluculuk ve sınırlı tavizleri daha cazip hale getirir. Düşük Ekonomik Ölçek, zayıf ticaret erişimi veya liman kaybı yaşayan devletler yeni cephe açmaktan kaçınır ve ticaret/erişim anlaşmalarına daha açık hale gelir. # Olay ve Karar Akışı Önemli değişiklikler Savaş, Diplomasi, Ekonomi, Altyapı veya Dünya kategorisiyle olay günlüğüne kaydedilir. Kritik olaylar kısa bildirim verir; düşük önemdeki tekrarlar gruplanır. Oyuncunun cevap vermesi gereken olaylar ayrı bir Karar Bekliyor bölümüne taşınır. Ateşkes teklifi, ittifak çağrısı, ambargo kararı, kritik ikmal kesintisi ve geri çekilme talebi bu gruba girer. Barış döneminde olay yoğunluğu düşük, savaş döneminde cephe ve ikmal olayları daha yüksek olmalıdır. Oyun, oyuncuya arka arkaya gereksiz bildirim yığmamalıdır. # Ülke İçi Yönetim Vergi ve savunma bütçesi Düşük, Dengeli veya Yüksek seçilebilir. Yüksek savunma bütçesi hazırlık ve ikmali destekler ama ekonomik maliyet yaratır. Ticaret yatırımı ekonomiyi; Savaş Ekonomisi kısa vadede askerî kapasiteyi destekler fakat uzadıkça ekonomi ve diplomasi üzerinde baskı oluşturur. İç düzen ekonomi, savaş, işgal ve altyapı kaybından türetilen Normal, Baskı Altında veya Kriz durumudur. # Teknoloji ve Modernizasyon Araştırma beş hatta yürür: Kara, Hava, Deniz, Lojistik ve Ekonomik/İstihbarat Modernizasyonu. Her proje zaman ve ekonomik kaynak ister. Kara projeleri Askerî Hazırlığı; lojistik projeleri İkmal Seviyesini; hava ve deniz projeleri ilgili kontrol kabiliyetlerini; ekonomik modernizasyon uzun vadede Ekonomik Ölçeği destekler. İstihbarat yatırımları risk görünürlüğünü ve karar kalitesini iyileştirir. Modernizasyon anlık seviye atlama değildir; tamamlanan projeler ilgili kapasitelere kademeli ve kalıcı etki verir. Aynı alana sürekli yatırım azalan marjinal fayda üretir. Oyuncu sınırlı sayıda aktif proje yürütür. Projeler süre, ekonomik maliyet ve beklenen etkiyle değerlendirilir. Küresel Teknoloji Yarışı yükseldikçe yapay zekâ devletleri modernizasyona daha fazla öncelik verir. # İstihbarat, Keşif ve Karşı İstihbarat Oyuncu rakip devletlerin askerî durumunu her zaman tam doğrulukla göremez. Görülen bilgi kalitesi keşif faaliyeti, istihbarat ağı, diplomatik erişim, teknoloji ve son gözlemlerin güncelliğine bağlıdır. Bilgi üç güven düzeyinde sunulur: Doğrulanmamış, Muhtemel ve Doğrulanmış. Eski veya zayıf kaynaklı bilgiler zamanla güven kaybeder. Keşif arttıkça birlik yoğunluğu, ikmal sorunu, liman/altyapı durumu ve muhtemel hazırlıklar daha görünür hale gelir. İstihbarat operasyonları Keşif, Sinyal Toplama, Karşı İstihbarat ve Yanıltma olarak çözülür. Keşif ve sinyal toplama bilgi kalitesini artırır; karşı istihbarat rakibin bilgi toplamasını zorlaştırır; yanıltma rakibin gördüğü tahminleri geçici olarak hatalı veya belirsiz hale getirebilir. Başarısız veya açığa çıkan faaliyetler diplomatik baskıyı artırabilir. İstihbarat sonucu hiçbir zaman garanti edilmez; güçlü ağlar yalnızca başarı olasılığını ve bilgi kalitesini artırır. Savaş öncesi saldırı önizlemesinde rakip değerler kesin sayı yerine bilgi güvenine göre tam sayı, aralık veya belirsiz etiket şeklinde gösterilebilir. Böylece oyuncu keşif yapmadan düşman gücünü kusursuz biçimde bilemez. Küresel İstihbarat Faaliyeti yükseldikçe devletler karşı istihbarat ve bilgi güvenliğine daha fazla kaynak ayırır; büyük krizler ve savaşlar bu değeri artırabilir. # Lojistik ve Tedarik Birlikler ikmal kaynağına kara bağlantısı, çalışan liman veya hava ikmaliyle bağlanır. Hat uzadıkça ve düşman baskısı arttıkça İkmal Seviyesi düşer. Liman/ulaşım düğümü kaybı ikmali azaltır; çok düşük ikmal saldırıyı sınırlar ve geri çekilme riskini artırır. Küresel İkmal Baskısı büyük savaşlar ve eşzamanlı lojistik kesintilerle yükselir.