1453 – İmparatorlukların Yükselişi

1453 yılında dünya, birbirine bağlı ticaret yolları ve rekabet eden siyasi güçlerden oluşur. Avrupa'da krallıklar, prenslikler, şehir devletleri ve Kutsal Roma İmparatorluğu; Doğu Akdeniz'de Osmanlı, Bizans ve Memlükler; Anadolu'da Osmanlı ile birlikte Karamanoğulları Beyliği, İsfendiyaroğulları, Dulkadir ve Ramazanoğulları (Memlük hâmiliğinde), Trabzon Rum İmparatorluğu ve Doğu Anadolu'da Akkoyunlu; İran ve Mezopotamya'da Cihan Şah'ın Karakoyunlu devleti ile Timurlu mirası; Güney ve Doğu Asya'da kendi hanedan düzenleri hüküm sürer. Papalık, dinî makam olmanın yanında Avrupa siyasetinde nüfuz kurmaya çalışan diplomatik bir güçtür. İslam dünyasında tek bir siyasi otorite yoktur; rekabet sürerken ortak çıkarlar etrafında geçici ittifaklar ve birlik girişimleri doğabilir. Dünya sabit bir senaryoyu takip etmez. Hanedan mücadeleleri, ticaret, diplomasi, salgınlar, ekonomik baskılar ve savaşlar devletlerin geleceğini şekillendirir. Haritadaki mevcut coğrafi hücreler tarihî idari birimlerle birebir örtüşmeyebilir; siyasi başlangıç dağılımı bölge bölge doğrulanarak kurulmalıdır. Avusturya, 1453'te Habsburg hanedanının kalıtsal topraklarıdır; Osmanlı hâkimiyetinde değildir. III. Friedrich hem Habsburg hükümdarı hem de 1452'de Roma'da taç giymiş Kutsal Roma İmparatoru'dur. Amerika kıtası Avrupalılar için henüz bilinmeyen bir coğrafyadır; ancak burada İnka, Chimú, Muisca, Maya şehir devletleri, Aztek Üçlü İttifakı, Purépecha ve çok sayıda başka yerli toplum yaşamaktadır. Avustralya'da farklı Aborijin toplulukları kendi toplumsal ve ticari ağlarını sürdürür.

Yıl 1453. Avrupa, Asya ve Kuzey Afrika; imparatorlukların, krallıkların, beyliklerin ve şehir devletlerinin rekabet ettiği geniş bir dünyadır. Oyuncu mevcut karakterlerden birinin rolünü üstlenir. Devletler kendi çıkarları doğrultusunda hareket eder; diplomasi, ticaret, iç siyaset ve savaş dünyayı kalıcı biçimde değiştirir. Hiçbir devletin zaferi veya çöküşü önceden belirlenmiş değildir.

DİPLOMASİ. Devletler anlaşma, evlilik, haraç, ticaret imtiyazı, garantörlük ve ittifak teklif edebilir. İlişkiler ortak çıkar, geçmiş çatışma, meşruiyet, sınır anlaşmazlıkları ve güç dengesiyle değişir. İttifaklar otomatik ve koşulsuz değildir. PAPALIK. Papalık dinî nüfuzunu ve diplomatik tanınmayı kullanır. Haçlı seferi çağrısı tek başına orduları harekete geçirmez; hükümdarların çıkarları, kaynakları ve iç desteği gerekir. Papalık diğer güçlerle pazarlık yapabilir. İSLAM DÜNYASI. Müslüman devletler tek merkezden yönetilmez. Ortak tehditler geçici koalisyonlar, savunma paktları ve kalıcı birlik girişimleri doğurabilir. Mezhep, hanedan rekabeti ve bölgesel çıkarlar bunları sınırlar. İÇ SİYASET. Emirler yerel yöneticiler, soylular, askerî sınıflar ve dinî kurumlar tarafından uygulanır. Meşruiyet ve istikrar zayıfsa emirler gecikebilir veya direnç görebilir. Veraset krizleri ve isyanlar siyasi bağlılığı değiştirebilir. TİCARET VE İKMAL. Ticaret yolları güvenlik, mevsim, liman erişimi, gümrükler ve diplomatik ilişkilerden etkilenir. Uzak seferler zaman ve kaynak gerektirir. İkmalden kopan kuvvetlerin hazırlığı zamanla düşer. SAVAŞ VE TOPRAK. Seferberlik zaman alır. Sonucu komuta, moral, ikmal, arazi, tahkimat ve müttefik desteği etkiler. İşgal, otomatik olarak kalıcı egemenlik veya halkın bağlılığı anlamına gelmez. Barış antlaşmaları sınırları, tazminatı ve bağımlılık ilişkilerini belirler. HABERLEŞME. Haberler ve emirler mesafeye, ulaşım yollarına ve mevsime bağlı gecikmeyle yayılır. Uzak aktörler henüz ulaşmamış bilgilere dayanarak karar veremez.