Lenin'in Ölümü

🔴 LENİN'İN ÖLÜMÜ: 21 OCAK 1924\n\nSaat 18.50. Gorki'deki karla kaplı malikânede Vladimir Lenin; sağlık ekibi, eşi Nadejda Krupskaya, kız kardeşi Mariya Ulyanova ve Nikolay Buharin'in yanı başında son nefesini veriyor. Genel Sekreter bilgilendirildi ve diğer Bolşeviklere haber vermeye başladı. Haber çok geçmeden Moskova'ya ulaşacak. Lenin'in sağlığı 1922'den bu yana bozulmaktaydı; peş peşe gelen felçler onu giderek daha iş göremez hale getirmişti. Yine de Lenin, Komünist Parti'yi ve Sovyet hükümetini bir arada tutan güçtü; henüz on üç aylık olan birlik ise şu an pamuk ipliğine bağlı. Yıkılan bir imparatorluğun küllerinden doğan bu yapı, iç savaş ve kıtlıkla daha da sarsıldı. Yeni Ekonomi Politikası (NEP) ve Sokolnikov'un reformları şehirlere ekmek getirilmesini sağladı; ancak sanayi mallarının fiyatlarının tarım ürünlerine kıyasla orantısız şekilde yükseldiği Makas Krizi devam ediyor.\n\nPartinin önünde yapacak çok iş, geleceğe dair tartışacak çok konu var; ancak geleceğe dair her ayrıntı münazaralarla belirlenmeyecek. Karar ve eylem şart; kolektif liderliğin yürütülmesi giderek zorlaşıyor, parti gayriresmi hiziplerle, felç edici tıkanıklıklarla boğuşuyor. Yine de her şeye rağmen demokratik merkeziyetçilik işlemeye devam ediyor.\n\nŞu anda son derece kırılgan ve çalkantılı bir atmosfer hakim ve siz tam merkezindesiniz. Hayatta kalmak için Sovyet yönetim mekanizmasını ustalıkla yönlendirmeli, konumunuzu belirlemeli, maddi gerçeklikleri idrak etmeli; parti üyelerinin, hiziplerin, sınıfların ve etnik grupların çatışan çıkarlarını ustaca yönetmelisiniz.\n\n🔴 SOVYET YÖNETİMİ:\n\n🔻 Başlıca Organlar:\n\nSovyet devleti bir monarşi değildir; güç, şuralar, bürolar ve komiserliklerden oluşan kurumsal bir aygıtta toplanmıştır. Görevlerinizi yerine getirebilmek için bu iktidar mekanizmasında yolunuzu bulabilmelisiniz.\n\n- Politbüro\nSovyetler Birliği'ndeki en üst düzey günlük politika belirleme ve yürütme organıdır. Küçük yapısı ve sık toplanabilmesi sayesinde başlı başına bir güce sahiptir; ancak kendisinden üst kademede bulunan ve üyelerini seçen çok daha geniş Merkez Komite'ye bağlıdır. Lenin'in ölümüyle politbüronun asil üye sayısı yediden altıya düşmüştür: Grigori Zinoviyev, Lev Kamenev, Aleksey Rıkov, Josef Stalin, Mihail Tomski ve Lev Troçki. Buna ek olarak, tartışmalara katılabilen ancak oy hakkı bulunmayan dört aday üyesi vardır: Nikolay Buharin, Mihail Kalinin, Vyaçeslav Molotov, Jānis Rudzutaks.\n\n- Merkez Komite\nParti çizgisini, politikalarını ve eylemlerini nihai olarak belirleyen partinin yüce kalbidir. Onlarca kıdemli devrimci, sekreter ve askeri figürden oluşur. Burası, nutukların, ittifakların ve blokların Sovyetler Birliği'nin kaderini belirlediği tartışma ve karar meydanıdır. 40 asil üye ve tartışmalara katılıp oy kullanamayan 15 aday üyeden oluşur. Hepsini saymak mümkün olmasa da önde gelen üyeler arasında Troçki, Stalin, Rudzutaks, Buharin, Dzerjinski, Zinoviyev, Kamenev, Kalinin, Molotov, Frunze, Sokolnikov, Rıkov ve Radek yer alır. Merkez Komite, partinin Demokratik Merkeziyetçilik ilkelerini temsil eder ve bu ilkeyi ihlal etmek siyasi açıdan ölümcül bir hamledir. Merkez Komite toplandığında açıkça tartışır ve bir karar aldığında herkes bu karara koşulsuz uymak zorundadır.\n\n- Teşkilat Bürosu (Orgburo)\nGenel Sekreter'in denetimindeki bu organ, atamaların kontrol edildiği merkezdir. Orgburo, atamaları, kadro nakillerini, parti üyeliğini ve cumhuriyetler arasındaki iç evrak akışını yönetmek üzere toplanır. Orgburo dokuz asil üyeden oluşur: Andrey Andreyev, Feliks Dzerjinski, Vyaçeslav Molotov, Jānis Rudzutaks, Aleksey Rıkov, Josef Stalin, Mihail Tomski, Grigori Zinoviyev ve Lev Troçki. Ayrıca tartışmalara katılabilen fakat oy hakkı olmayan beş aday üyesi vardır: İsaak Zelenski, Mihail Kalinin, Vasili Mihaylov, İvan Korotkov ve Nikolay Buharin. Orgburo bünyesinde köyleri yönetecek, fabrikaları idare edecek ve tümenlere komuta edecek kişileri görevlendiren Orgaspred dairesi de bulunur.\n\n- Sovnarkom (Halk Komiserleri Konseyi)\nSSCB'nin resmi yürütme hükümetidir. Vladimir Lenin'in başkanlığındaydı; ancak sağlığının bozulması nedeniyle Lenin makamı yönetememiş ve 1922'den bu yana görevi fiilen yürüten Aleksey Rıkov, Sovnarkom'da Lenin'in yerini alacak en doğal aday konumuna gelmiştir. Diğer komiteler politikayı belirlediğinde, Sovnarkom bunu Halk Komiserlikleri (Narkomatlar) aracılığıyla yürütür; Sovyetler Birliği'nde tarım, dış ilişkiler, ulaşım ve maliye işlerini üstlenir.\n\n- Askeri ve Bahriye İşleri Halk Komiserliği (NKVOEN)\nDevrimin savunma gücüdür. Halen Lev Troçki'nin başkanlığındadır; operasyonel icraatlar Mihail Frunze tarafından desteklenmektedir. NKVOEN; Kızıl Ordu'yu, Donanmayı ve garnizonların yönetimini kontrol eder. Silahlı kuvvetler olarak Merkez Komite'de temsilcileri bulunsa da resmi bir karar alma ve yürütme organı değildir; ancak pek çoğu Troçki'nin parti soluna sadık devasa bir asker kitlesini elinde tutar. Bolşeviklerin zihninde Bonapartist bir darbe korkusu oldukça güçlüdür.\n\n- OGPU\nFeliks Dzerjinski ve yardımcısı Vyaçeslav Menjinski'nin yönetimindeki bu yapı; karşı istihbarattan, Sovyet karşıtı yıkıcı faaliyetlere karşı korumadan, köylü ayaklanmalarını izlemekten ve parti üyelerini muhalif hareketler açısından takip etmekten sorumlu devlet güvenlik servisi veya gizli polis teşkilatıdır. Devasa bir ajan, arşiv ve istihbarat ağına sahiptir. OGPU, Sovnarkom'a karşı sorumludur.\n\n- VSNKh (Yüksek Halk Ekonomisi Konseyi)\nBaşkanlığını Aleksey Rıkov'un yürüttüğü bu makam, devlete ait tüm ağır sanayi fabrikalarını ve bunların hammadde dağıtımını yönetir. Sosyalist merkezi planlamanın ekonomik komuta merkezidir.\n\n- Rabkrin (İşçi ve Köylü Teftişi)\nValerian Kuybışev başkanlığındaki resmi bürokrasi karşıtı aygıttır; her departmanı denetleme, lojistiği teftiş etme ve yolsuzlukları soruşturma yetkisine sahiptir. Bu makam ayrıca kişileri görevden alma ve fonları durdurma yetkisini de elinde tutar. Lenin, son günlerinde Sovyetler Birliği'ndeki bürokrasi ve yolsuzlukla mücadeleye yardımcı olması için Rabkrin'in daha da yetkilendirilmesini arzulamıştı; daha geçen baharda, Merkezi Kontrol Komisyonu ve Rabkrin hem devlet idaresini hem de disiplini denetleyen tek bir ortak yapıda birleştirildi.\n\n🔻 Diğer Organlar:\n\nYukarıdakiler parti ve devlet içindeki Sovyet yönetiminin çekirdeğini oluşturur; ancak hedeflerinize ulaşmak için yönetebileceğiniz, içinde çalışabileceğiniz, iş birliği yapabileceğiniz veya iletişim kurmanız gerekecek başka kilit makamlar da mevcuttur.\n\n- ACCTU (Tüm Birlik Merkezi Sendikalar Konseyi)\nMihail Tomski başkanlığındaki ACCTU, sanayi işçilerini temsil eder. İşçi sınıfı kökenli kilit bir teşkilatçı olan Tomski, sendikaların bağımsızlığını ve işçilerin yaşam standartlarını korurken, işçilerin çıkarlarıyla partinin ihtiyaçlarını dengeleyebilen makul bir ılımlı olarak hareket eder. Bu makam, daha yüksek verimlilik talep eden devlet yöneticileri ve NEPman'lerle sık sık çatışır.\n\n- Narkomfin (Maliye Halk Komiserliği):\nEkonomiyi istikrara kavuşturma ve ekonomik sorunları çözme kabiliyetiyle tüm parti çevrelerinde saygı gören bir uzman olan Grigori Sokolnikov tarafından yönetilir. Bu makam, istikrarın sağlanmasından ve yeni altın destekli Çervonets'in idaresinden sorumludur.\n\n- Narkomput (Ulaştırma Halk Komiserliği):\nSovyetler Birliği'nin can damarıdır, başında Jānis Rudzutaks bulunur. Narkomput sorunsuz çalışmazsa fabrika kömürü madende kalır, tahıl toplanamaz, alaylar mahsur kalır ve haberleşme durur. Sovyetler Birliği içindeki ulaşım ağları darboğazlar, aksaklıklar ve lokomotif yetersizlikleriyle karşı karşıyadır; ancak birliğin ihtiyaçlarına hizmet etmeyi sürdürmektedir.\n\n- Devlet Planlama Komisyonu (GOSPLAN)\nGleb Krjijanovski başkanlığındaki Sovyetler Birliği'nin ekonomik hesaplama makamıdır; uzun vadeli ekonomik projeleri ve devasa bir ulusal elektrifikasyon planını hazırlar. Lenin'in dediği gibi komünizm, Sovyet iktidarı artı bütün ülkenin elektrifikasyonudur; hedeflerine ulaşma yolunda acil komiserlik ihtiyaçlarıyla sık sık ters düşse de ülkenin inşasında büyük bir rol oynar.\n\n- Dışişleri Halk Komiserliği (NARKOMİNDEL)\nDevletin dışa bakan yüzüdür; aristokrat ve çok dilli Georgi Çiçerin tarafından yönetilir. Narkomindel, kırılgan diplomatik ilişkileri ve diğer güçlerin tanımasını idare eder. Sovyet devletinin doğası gereği, kapitalist güçlerle iyi ilişkiler kurmak ve tanınma elde etmek zorlu bir mücadeledir; ancak umutlar yeşermeye başlamıştır.\n\n- Komünist Enternasyonal (KOMİNTERN)\nGrigori Zinoviyev başkanlığındaki Komintern'de en etkili ses Sovyetler Birliği'dir. Komintern, uluslararası sosyalizm davasını ilerletmek amacıyla yabancı komünist partilere fon, ajan ve talimatlar aktarır. Bu makam, yabancı komünist devrimcileri kışkırtmayı ve desteklemeyi amaçladığından Çiçerin'in diplomatları için diplomatik sürtüşmelere yol açar.\n\n- Pravda\nNikolay Buharin tarafından yönetilen, Merkez Komite'nin resmi gazetesidir. Partiyle ilgili makalelere, tartışmalara, programlara ve haberlere ev sahipliği yapar. Parti içinde önerileri yaymak ve tartışmayı teşvik etmek için harika bir yoldur. Ancak her şey basılamaz; zira parti karşıtı sapmalar Pravda'da yer bulamaz.\n\n🔴 YÖNETİM İLKELERİ:\n\nBu sadece bir iktidar mücadelesi dönemi değil, aynı zamanda derin ekonomik sorunların ve çalkantılı siyasi dinamiklerin yaşandığı bir çağdır. Bir gözlemci olarak bile yapacak çok şeyiniz var.\n\nSovyet projesinde rol oynamak için illa Politbüro'da oturmanız veya nihai liderliğe oynamanız gerekmez.\n\n- Ekonomi Yönetimi:\nVSNKh veya Gosplan üyesi olarak, ulusal ekonomiyi yönetmeli, ekonomideki sorunları giderecek kararlar almalısınız. Ülke şu anda makas kriziyle karşı karşıyadır; tarım ürünleri aşırı ucuz kalmakta ve sanayi fiyatlarıyla büyük bir uçurum yaratmaktadır. Sanayi fiyatlarını düşürürseniz grevleri ve ücret kesintilerini göze alırsınız; tahıl fiyatlarını yükseltirseniz tahılı piyasadan esirgeyen kulakları ödüllendirir ve devlet rezervlerini tüketirsiniz.\n\n- İkmal Hatları, Lojistik ve Demiryolları:\nNarkomput'un başı olarak Sovyetler Birliği'nin can damarısınız; vagonları tahsis etmeli, kömür sevkiyatlarına öncelik vermeli, tahıl hasadını taşımalı, yedek birlikleri ve askerleri sevk etmelisiniz. Kilit bir kavşaktaki tek bir demiryolu arızası şehirlerde ekmek isyanlarına yol açabilir, çelik fabrikalarını felç edebilir veya bölgesel isyanları tetikleyebilir. İş gücü dağılımını koordine etmeli, sendikanızla çalışmalı ve güvenlik önlemlerini planlamalısınız.\n\n- İstihbarat:\nOGPU bünyesinde faaliyet göstererek gözetim ve karşı tedbirleri yönetirsiniz. Yabancı diplomatları izler, etkinlikler ve yoldaşlar için güvenliği koordine eder, yeraltı hücrelerine sızar, haydutları takip eder ve üst düzey Bolşevik liderler hakkında gizli dosyalar hazırlarsınız. Devlet güvenliği ile güçlü parti hamileri ve onların maiyetleri arasında denge kurmalısınız.\n\n- Etnik Çıkarlar:\nSovyetler Birliği şu sıralar iç sınırlarını yeniden çizmeyi tartışmaktadır. Ukrayna (Vlas Çubar, Emanuel Kviring), Transkafkasya (Sergo Orconikidze, Polikarp Mdivani) veya Orta Asya'da (Feyzullah Hocayev) bölgesel bir lider olarak, ulusal sınır belirleme ve Korenizatsiya süreçlerini yönetir; yeni Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri kurar, ulusal dilleri tanımlar ve etnik temsiliyeti dengelersiniz. Bölgenizin ihtiyaçlarını Moskova'nınkilerle dengelemeli, yerel köylüleri idare etmeli, karşı devrimcileri bastırmalı ve Orgaspred'in baskısına karşı koyacak yerel bir ağ kurmalısınız. Ulusların kendi kaderini tayin hakkı ile ulusal sapma veya milliyetçi karşı devrim arasında hassas bir denge gözetmelisiniz.\n\n- Diplomasi:\nKomintern bünyesinde dünya devrimini ateşlemek amacıyla Almanya, Çin, İngiltere ve Fransa'daki komünist partilere gizli fonlar, propaganda ve ajanlar aktarırsınız. Ancak Dışişlerinde (NKID) Georgi Çiçerin, hassas ticaret müzakerelerini ve diplomatik tanınmayı tehlikeye atmamak için temkinli olunmasını talep eder. Sosyalist enternasyonalizm ve devrimci coşku ile Sovyet devletinin bekası ve uluslararası itibarını dengede tutmalısınız. Bu, ip üstünde yürümeye benzer.\n\nNihayetinde Sovyetler Birliği henüz emekleme aşamasında bir sosyalist devlettir ve işlerini idare etmek yorucu bir görevdir; iktidara talip olmasanız veya ulaşamasanız bile üzerinize düşecek pek çok sorumluluk olacaktır: Yeni darboğazlar, kısıtlamalar, tehditler, çatışmalar, talimatlar, ihtiyaçlar. İktidara oynasanız bile entrikaların ve hırsın gözünüzü kör etmesine izin veremezsiniz; işinizi yapmadığınızda insanlar bunu mutlaka fark edecektir.\n\n🔴 Çıkar Grupları\n\nTakip edilmesi gereken pek çok Çıkar Grubu vardır; hedefleriniz doğrultusunda her biri farklı talep ve çıkarlara sahip bu yapılarla birlikte çalışmanız gerekecektir.\n\n🔻 Sınıf:\n\nSınıf, insanların Sovyetler Birliği içindeki toplumsal konumunu ifade eder.\n\n- Silahlı Kuvvetler\nKızıl Ordu saflarında yer alan, askeri meselelere ilgi duyan kesimdir. Bu kişiler liderleri Lev Troçki'yi destekleyebilir veya ordunun yönetim mekanizmasındaki nüfuzuna değer verebilir. İhtiyat birlikleri evlerine sevk edilemediklerinde, silah ve gerekli yardımı alamadıklarında huzursuzluk çıkarırlar.\n\n- Küçük Burjuvazi\nNEP ile güçlenen ancak devletin müdahalesi, komiserlerin ve sekreterliklerin talepleriyle kısıtlanan bu kesim belirli bir nüfuza sahiptir. Küçük işletmeleri vardır ve gerek piyasa gerekse Sovyet hükümeti tarafından mülksüzleştirilmekten korkarlar; toplumdaki statülerini korumak için her şeyi yapabilirler. Sıkı gözetim altında tutulmalı, ancak işletmelerini yürütmelerine ve Sovyet ekonomisini inşa etmelerine yetecek kadar alan tanınmalıdır. Bazı küçük burjuvalar NEP ürünü olmayıp orta köylüdür (Serednyak); bunlar en tehlikeli olanlarıdır.\n\n- Din Adamları\nBüyük ölçüde haklarından mahrum bırakılmış din adamları kesimi yalnızca Ortodoks Hıristiyanları değil, Müslüman azınlıkları, Protestanları ve Yahudileri de kapsar. Hükümetin devlet ateizmi ve din karşıtı kampanyalarıyla kenara itilmiş, çoğunlukla marjinal alanlarda faaliyet gösterirler; buna rağmen devrime karşı gerici çıkarları savunurlar ve kışkırtıldıklarında gizli ağlar halinde örgütlenebilirler. 'Yaşayan Kilise', Aleksandr Vvedenski liderliğinde Ortodoks kilisesini zayıflatmak amacıyla kurulmuş, Sovyet yanlısı bir kilisedir; daha az düşmancadır, ancak yine de Tanrı'yı Sovyet devletinin öncelik verdiği insanlığın üzerinde tutan derin inançlı insanlar mevcuttur.\n\n- Sanayiciler\nNEP sayesinde palazlanan ve Sovyet ekonomisine ve ihtiyaç duyulan sanayiye katkı sağlama kabiliyeti çok daha yüksek olan NEPman'ler. Ancak katkı sağlama yetenekleri iki ucu keskin bir kılıçtır; zira belirli bir nüfuz da taşırlar ve onların itaatsizliği ikmal hatları için bir felakete dönüşebilir. Ekonominin ihtiyaçları ile devletin proleter doğasını, özel çıkarlar ile Sovnarkom'un çıkarlarını dengelemelisiniz. Bazı sanayiciler bizden değil, kilit sektörlerdeki yabancı uzmanlar veya Çarlık döneminden kalma partisiz uzmanlardır; biz bunlara Spetsy deriz.\n\n- Aydınlar (İntelijansiya)\nParti üyelerimizin birçoğu entelektüel kökene sahiptir; bazıları partimizin yeterince proleter bir temele sahip olmadığından endişe eder. Yine de bu aydınlar sanayiyi, parti çizgisini ve doktrini yönetmek için gereken bilgi birikimine sahip yetkin kişilerdir. Ancak bu kişilerin bazıları ölçüyü kaçırarak gerçeklikten uzak, dogmatik veya romantik ideallere kapılır ve ultra-sola açık hale gelir.\n\n- Toprak Sahipleri / Kulaklar\nKöylülerin en zengin kesimidir; tahıl fazlasını ve toprakları ellerinde tutarlar. Makas krizinde tahılı piyasadan esirgeyerek proleter şehirlerin aç kalmasına neden olurlar. Eski feodal geleneklere kök salmış, bencil ve Sovyet kalkınmasına karşı son derece gerici bir gruptur.\n\n- Kırsal Halk / Köylülük\nBüyük ölçüde verimsiz ancak sayıca çok kalabalıktırlar; devletimizin doğal müttefikidirler ve Orak-Çekicimizde temsil edilirler. Yine de genel olarak geri kalmış ve gericidirler. Sömürüldükleri için müttefikimizdirler, ancak amacımız onların köylü statüsünü ortadan kaldırmak ve onları gerçek tarım işçilerine dönüştürmektir.\n\n- Proletarya\nVe en sevdiklerimiz! Çalışkan sanayi proletaryası! Meşruiyetimizin ideolojik özü. Fakat onlarla her zaman iyi geçinemeyiz; halen cehalet ve eğitimsizlikten muzdariptirler ve birçoğu pragmatik ihtiyaçlarımızı kavrayamaz. Sendikaları ve anlık çıkarlarıyla sık sık çatışırız; düşük ücretler veya aşırı sanayileşme ile onları çok fazla zorlarsak motivasyonlarını kaybeder, greve gider veya belki de isyan ederler.\n\n🔻 Dini ve Etnik Gruplar:\n\nÜlkemizde sayılamayacak kadar çok din ve etnik köken vardır; devletimizin güzelliği de buradadır — en azından etnik kısım için böyledir, zira tek bir din bile fazladır. Yönetmeniz gerekecek gruplardan yalnızca birkaçını vurgulayacağım.\n\n- Slavlar:\nCumhuriyetimizde belirgin Slav etnik unsurları vardır, onları gayet iyi tanıdığınızdan eminim: Ruslar, Ukraynalılar, Belaruslular ve bir miktar Polonyalı, Bulgar, Çek ve diğer diasporalar. Her biri kendi yerel dinamikleriyle kendi kaderini tayin etme çıkarlarını gözetir.\n\n- Yahudiler:\nHem dini hem de etnik bir grup! Bolşevik Partisi imparatorluktaki pek çok Yahudiye ev sahipliği yapar; bazıları Bundistlerle ve diğer bazı gruplarla daha yakındır. Semyon Dimanşteyn, Yahudiler arasında Yidiş kampanyalarına, kendi kaderini tayin hakkına ve proleter kültüre öncülük eden Yahudi İşleri Komiserimizdir; ancak daha da önemlisi, Yahudileri Musevilikten ayırmayı amaçlayan teizm karşıtı bir program yürütmektedir.\n\n- Volga Almanları:\nTopraklarımızda kayda değer bir Alman nüfusu vardır ve onları ulusal kendi kaderini tayin politikamıza dahil ediyoruz; bazen Volga nehri havzası gibi bölgelerde ve Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyetlerinde yerleşiklerdir, bazen de ülkenin dört bir yanına dağılmışlardır.\n\n- Transkafkaslar:\nTranskafkasya SFSC'yi yurt edinen Abhazlar, Ermeniler, Azerbaycanlılar ve Gürcüler; ancak sınır düzenlemesi ve bu etnik gruplarla nasıl ilgilenileceği konusunda hararetli tartışmalar sürmektedir. Daha iki yıl önce, iki Gürcü'nün (Orconikidze ve Stalin) galip gelerek onları tek bir Transkafkasya SFSC çatısı altında birleştirdiği Gürcü Olayı'nı yaşadık; ancak bu durum bu konudaki tartışmaları sonlandırmış değil.\n\n- Orta Asyalılar:\nÖzbekler, Türkmenler, Kırgızlar, Kazaklar, Tacikler... Bu halklar Orta Asya'dadır; ikisinin kendi SSC'si vardır ve Orta Asya etnik grupları için daha fazla SSC kurulup kurulmayacağı tartışılmaktadır. Orta Asya'daki bazı kesimler hükümetimizden pek memnun değildir; Ceditçiler bize sempati duyar ancak Basmacılar hükümetimize karşı silahlı isyanı sürdürmektedir.\n\n- Tatarlar:\nÜlkemizde iki milyonu aşkın önemli bir Tatar nüfusu vardır ve kendi Tatar Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ne sahiptirler; Kırım Tatarlarından oluşan ikinci bir grup ise Kırım Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ne sahiptir.\n\n- Doğu Ortodoksları:\nDoğu Ortodoks Kilisesi mensuplarıdır; genellikle gericidirler. Moskova Patriği Tihon'u sıkı takibe aldık, kendisi gözetim ve ev hapsindedir. Pek çok cemaat mensubu 'Yaşayan Kilise' saflarına geçmiştir.\n\n- Müslümanlar:\nAğırlıklı olarak Orta Asya'da bulunurlar ve bize karşı karışık duygular beslerler; bazıları destekler, bazıları kendi kaderini tayin hakkını savunur, bazıları ateizmimizden ve komünizmimizden korkar, bazıları ise silahlı isyan yürütür.\n\n- Tanrı-İnşacılığı (Bogostroitelstvo):\nTam anlamıyla bir din sayılmasa da din olmaya çalışmaktadır. İnsanın tanrısallaştırılmasını ve ritüelistik uygulamaları Komünizmin bir parçası haline getirmeyi, bilimi zedelemeden ona dini bir boyut kazandırmayı hedefleyen ilginç bir akımdır. Lunaçarski ve Bogdanov bu fikrin savunucularındandır. 1910'lardan ve Lenin'in kınamasından sonra eskisi kadar etkili değillerdir; ancak ilgi çekici olmaya devam etmekte ve bazı unsurları Bolşevik çevrelerde yaşamayı sürdürmektedir. Lenin'in ölümünden sonra naaşına nasıl muamele edileceği tartışılırken bu fikirler kesinlikle yeniden su yüzüne çıkacaktır.\n\n🔴 Hizipler\n\nKomünist Parti'de hizipçilik yasaklanmıştır; ancak bu durum kimi çevreleri ve gayriresmi ittifakları durdurmaya yetmez.\n\n- Triumvirlik / Troyka\nEn öne çıkanı Stalin, Zinoviyev ve Kamenev'den oluşan üçlü yönetimdir; yasağı ihlal etmesine rağmen Lev Troçki'nin altını oyma hevesi yüzünden kimse buna ses çıkarmaz. NEP'i geçici olarak destekler ve temkinli sanayileşmeyi savunur.\n\n- RKP-Merkez\nTam bir hizip sayılmaz; Troyka Merkez olarak kabul edilse de RKP-Merkez, troykayla mutlak hizalanmayan geniş bir tabanı temsil eder. Çeşitli derecelerde şahinlerden, kurumsalculardan, ılımlılardan ve pragmatistlerden oluşur. Her şeyden ziyade genel bir tanımlamadır.\n\n- RKP-Sol / Sol Muhalefet\nPreobrajenski gibi teorisyenler ile Radek ve Troçki gibi figürlerin öncülüğündeki bu grup, NEP'e ve özellikle kulaklara sağlanan avantajlara daha eleştirel yaklaşır. Hızlı sanayileşme, ilkel sosyalist birikim ve sürekli devrim gibi fikirleri savunurlar.\n\n- RKP-Sağ\nBuharin, Rıkov ve Tomski gibi isimlerin liderliğindeki bu kanat; NEP'i, köylü üretimini ve devlet kapitalisti bir temelin inşasını destekler. Ekonomiyi büyütmek için küçük kapitalist işletmelerin zenginleşmesine inanırlar; NEP'i genişletmeyi, kademeli ve temkinli şekilde sanayileşmeyi savunurlar. RKP-Sağ Merkez'e muhalif değildir; ancak onları dikkate değer kılan doktrinel ve programsal farklılıkları vardır.\n\n- İşçi Muhalefeti\nSanayinin doğrudan sendika kontrolünde olmasını, kitle demokrasisini ve komiser karşıtlığını savunur. İşçi Muhalefeti, bürokrasinin ve komiserlerin lağvedilerek doğrudan ACCTU yönetimine geçilmesini arzular. Anarko-sendikalist bir sapma olarak görüldükleri için partiden tasfiye edilmelerinin ardından marjinal bir grubu temsil etmektedirler.